ThS. Phan Lưu Hoài Nam
Khoa Xây dựng Đảng
1. Truyền thống vẻ vang 70 năm của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam
Ngày 15/10/1956 là dấu mốc lịch sử quan trọng, đánh dấu sự ra đời của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam. Trải qua 70 năm xây dựng và trưởng thành, Hội luôn khẳng định vai trò là tổ chức xã hội rộng rãi của thanh niên, là mái nhà chung đoàn kết, tập hợp các tầng lớp thanh niên cùng nuôi dưỡng lý tưởng, phát huy tinh thần yêu nước và đóng góp cho cộng đồng, đất nước.
Trong mỗi giai đoạn lịch sử, các thế hệ thanh niên Việt Nam luôn thể hiện lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần sẵn sàng đảm nhận những nhiệm vụ khó khăn. Trong các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, nhiều người trẻ đã hiến dâng tuổi xuân vì tự do của đất nước. Khi hòa bình lập lại, thanh niên tiếp tục đi đầu trong lao động sản xuất, khôi phục kinh tế, xây dựng quê hương, bảo vệ biên giới, biển đảo và tham gia các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, tinh thần ấy tiếp tục được thể hiện qua các phong trào tình nguyện vì cộng đồng, hoạt động khởi nghiệp, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, bảo vệ môi trường và chuyển đổi số. Từ những việc làm bình dị, thiết thực đến các công trình, phần việc có sức lan tỏa, thanh niên đã góp phần khơi dậy tinh thần nhân ái, trách nhiệm xã hội và ý chí vươn lên trong đời sống.
Giá trị bền vững của Hội qua 70 năm được vun đắp từ tinh thần đoàn kết, tính rộng mở, sự đa dạng và sức sáng tạo của các tầng lớp thanh niên. Hội không chỉ là nơi tập hợp người trẻ mà còn là môi trường để thanh niên rèn luyện, trưởng thành, phát huy năng lực và biến khát vọng thành hành động. Kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội vì thế không chỉ là dịp ôn lại chặng đường đáng tự hào, tri ân các thế hệ cán bộ Hội, hội viên, thanh niên đi trước, mà còn nhắc nhở tuổi trẻ hôm nay về trách nhiệm tiếp nối truyền thống bằng tri thức, bản lĩnh, tinh thần sáng tạo và những đóng góp thiết thực cho quê hương, đất nước.
2. Thực tiễn phong trào thanh niên Hải Phòng - tiếp nối truyền thống bằng hành động thiết thực
Hải Phòng là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, mang khí chất kiên cường, năng động, sáng tạo và khát vọng vươn ra biển lớn. Cùng với hào khí Thành phố Cảng anh hùng, chiều sâu văn hóa của Xứ Đông văn hiến với truyền thống hiếu học, khoa bảng, các di tích lịch sử và di sản văn hóa đã tạo nên nền tảng tinh thần phong phú cho các thế hệ thanh niên. Đặc biệt, sau dấu mốc hợp nhất Hải Phòng và Hải Dương năm 2025, không gian phát triển rộng mở hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu kết nối, phát huy hiệu quả nguồn lực văn hóa, con người và sức trẻ trên toàn địa bàn thành phố.
Những giá trị truyền thống ấy đang được tuổi trẻ Hải Phòng chuyển hóa thành các hoạt động cụ thể. Giai đoạn 2024-2026, công tác Hội và phong trào thanh niên thành phố ghi dấu ấn trên nhiều lĩnh vực. Hơn 600 đội hình thanh niên tình nguyện với trên 16.000 lượt đoàn viên, hội viên, thanh niên đã tham gia hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả bão số 3 Yagi, góp phần lan tỏa tinh thần tương thân tương ái, ý chí vượt khó và trách nhiệm với cộng đồng.
Trong tiến trình chuyển đổi số, hơn 115 đội hình “Bình dân học vụ số” cùng gần 200 tổ công nghệ số cộng đồng đã góp phần đưa tri thức và công nghệ đến gần hơn với người dân, hỗ trợ nâng cao kỹ năng số và thúc đẩy khả năng tiếp cận các tiện ích số trong đời sống. Đây là minh chứng cho tinh thần tình nguyện thích ứng với yêu cầu mới: không chỉ trực tiếp hỗ trợ người dân mà còn góp phần trang bị kiến thức, kỹ năng để mỗi người chủ động tham gia môi trường số.
Công tác đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp cũng được quan tâm. Chương trình tín dụng ưu đãi hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp giai đoạn 2021-2025 có tổng nguồn vốn 40 tỷ đồng, tạo thêm điều kiện để thanh niên phát triển kinh tế, hiện thực hóa ý tưởng sáng tạo và từng bước khẳng định năng lực. Cùng với đó, các hoạt động giáo dục truyền thống, tình nguyện vì cộng đồng, bảo vệ môi trường và chăm lo những nhóm thanh niên có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục góp phần xây dựng hình ảnh thanh niên Hải Phòng yêu nước, bản lĩnh, năng động, sáng tạo và giàu khát vọng cống hiến.
Đại hội đại biểu Hội LHTN Việt Nam Thành phố Hải Phòng lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2029 (Nguồn: Fanpage Thành đoàn Hải Phòng)
Ngày 20/5/2026, Đại hội đại biểu Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam thành phố Hải Phòng lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2029 diễn ra, đánh dấu một dấu mốc quan trọng trong quá trình tổ chức và phát triển công tác Hội ở giai đoạn mới. Đại hội xác định mục tiêu xây dựng lớp thanh niên Hải Phòng có bản lĩnh chính trị vững vàng, giàu lòng yêu nước, có đạo đức, tri thức, kỹ năng và khát vọng cống hiến; phát huy vai trò xung kích, sáng tạo trong xây dựng thành phố xanh, văn minh, hiện đại. Khẩu hiệu hành động “Thanh niên Hải Phòng - Yêu nước - Khát vọng - Đoàn kết - Tiên phong - Sáng tạo” thể hiện tinh thần và định hướng hành động của tuổi trẻ thành phố trong nhiệm kỳ mới.
Với quy mô thanh niên của thành phố vượt 900.000 người, tiềm năng tập hợp, đoàn kết và phát huy sức trẻ là rất lớn. Điều quan trọng là phải kết nối được các nhóm thanh niên khác nhau, phát huy thế mạnh của từng địa bàn, ngành nghề và cộng đồng; biến tinh thần tự hào về Thành phố Cảng anh hùng, Xứ Đông văn hiến thành động lực đóng góp cho sự phát triển chung.
3. Bối cảnh mới và yêu cầu đổi mới công tác Hội trong kỷ nguyên số
Thành phố Hải Phòng đang đứng trước những cơ hội phát triển mới với vai trò là trung tâm công nghiệp, cảng biển, logistics và giao thương quan trọng. Trong bối cảnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế diễn ra sâu rộng, chất lượng nguồn nhân lực trẻ có ý nghĩa thiết thực đối với năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của thành phố. Hải Phòng cần những người trẻ không chỉ có kiến thức chuyên môn mà còn có tư duy đổi mới, kỹ năng nghề nghiệp, khả năng hợp tác, năng lực ứng dụng công nghệ và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.
Phong trào Bình dân học vụ số được các cấp bộ Hội triển khai đồng bộ, hiệu quả, thiết thực (Nguồn: Fanpage Thành đoàn Hải Phòng)
Kỷ nguyên số mở ra nhiều cơ hội để tổ chức Hội đổi mới phương thức tập hợp, kết nối và đồng hành với thanh niên. Các nền tảng trực tuyến có thể hỗ trợ truyền thông, tổ chức hoạt động, tiếp nhận sáng kiến, chia sẻ tri thức và mở rộng khả năng tiếp cận các nhóm thanh niên. Trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới có thể góp phần nâng cao hiệu quả học tập, lao động, sáng tạo và quản lý công việc. Tuy nhiên, những tiện ích đó cần đi cùng kỹ năng kiểm chứng thông tin, ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân, trách nhiệm khi tham gia không gian mạng và khả năng sử dụng công nghệ an toàn, hiệu quả.
Sự đa dạng của thanh niên cũng đặt ra yêu cầu công tác Hội phải linh hoạt và sát thực tế hơn. Nhu cầu của học sinh, sinh viên khác với thanh niên công nhân, lao động trẻ, thanh niên nông thôn hay người trẻ đang khởi nghiệp. Bên cạnh những thanh niên có điều kiện tiếp cận nhanh với công nghệ, vẫn cần quan tâm hỗ trợ những nhóm còn hạn chế về kỹ năng, cơ hội học tập, việc làm và khả năng tham gia các hoạt động cộng đồng. Vì vậy, không thể áp dụng một phương thức hoạt động chung cho mọi đối tượng; tổ chức Hội cần lắng nghe, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và thiết kế chương trình phù hợp với từng nhóm.
Đổi mới công tác Hội không chỉ là đưa công nghệ vào hoạt động, mà quan trọng hơn là đổi mới tư duy tổ chức và cách đo lường hiệu quả. Mỗi chương trình cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của thanh niên và yêu cầu phát triển của địa phương; mỗi phong trào phải tạo được cơ hội để người trẻ tham gia, trưởng thành và đóng góp. Hiệu quả cần được nhìn nhận qua chất lượng công trình, phần việc thanh niên, sáng kiến được ứng dụng, cơ hội học tập và việc làm được kết nối, những người dân được hỗ trợ và sự chuyển biến thực tế trong cộng đồng.
4. Giải pháp phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ thành phố trong giai đoạn hiện nay
Một là, tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức đoàn kết, tập hợp thanh niên theo hướng mở, linh hoạt, thiết thực. Tổ chức Hội cần tăng cường kết nối thanh niên tại doanh nghiệp, trường học, khu dân cư, các câu lạc bộ, đội, nhóm và cộng đồng trực tuyến; chủ động tiếp cận những nhóm thanh niên đặc thù, thanh niên có hoàn cảnh khó khăn và thanh niên chưa có nhiều điều kiện tham gia hoạt động. Cán bộ Hội phải gần thanh niên, hiểu thanh niên, lắng nghe và tạo không gian để người trẻ đóng góp ý kiến, tham gia giải quyết các vấn đề của cộng đồng.
Hai là, nâng cao năng lực số và thúc đẩy tinh thần học tập suốt đời trong thanh niên. Tăng cường các hoạt động trang bị kỹ năng số, kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm, năng lực truyền thông số, bảo vệ dữ liệu cá nhân và nhận diện thông tin sai lệch. Phát huy các đội hình “Bình dân học vụ số”, tổ công nghệ số cộng đồng và lực lượng thanh niên nòng cốt để hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công, tiện ích số và công nghệ phục vụ đời sống.
Ba là, đồng hành thực chất với thanh niên trong học tập, hướng nghiệp, việc làm, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Tổ chức Hội cần tăng cường kết nối doanh nghiệp, chuyên gia, cơ sở đào tạo và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp; tạo điều kiện để thanh niên tiếp cận tri thức, nguồn vốn, tư vấn nghề nghiệp và cơ hội phát triển sản phẩm. Đổi mới sáng tạo không nhất thiết bắt đầu từ dự án lớn, mà có thể từ một giải pháp cải tiến quy trình làm việc, mô hình sản xuất hiệu quả, sản phẩm phù hợp nhu cầu thị trường hoặc sáng kiến giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn.
Bốn là, phát huy vai trò xung kích của thanh niên trong giải quyết những vấn đề thực tiễn của thành phố. Tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng, bảo vệ môi trường, ứng phó với thiên tai, xây dựng nếp sống văn minh và hỗ trợ các nhóm yếu thế. Các công trình, phần việc thanh niên cần gắn với nhu cầu của địa phương, có mục tiêu rõ ràng, có khả năng duy trì và tạo ra giá trị lâu dài. Qua mỗi hoạt động, thanh niên không chỉ đóng góp sức lực mà còn rèn luyện kỹ năng, tinh thần hợp tác và trách nhiệm công dân.
Năm là, kết hợp giáo dục truyền thống với bồi đắp bản lĩnh, văn hóa và khát vọng cống hiến. Tuổi trẻ Hải Phòng cần trân trọng hào khí Thành phố Cảng anh hùng, gìn giữ chiều sâu văn hóa Xứ Đông văn hiến, phát huy truyền thống hiếu học, nghĩa tình và tinh thần dám nghĩ, dám làm. Lòng yêu nước cần được thể hiện bằng trách nhiệm công dân; tinh thần hiếu học bằng nỗ lực nâng cao tri thức; ý chí vươn lên bằng lao động sáng tạo; tinh thần đoàn kết bằng sự sẻ chia và hành động vì cộng đồng.
Sáu là, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Hội và đổi mới công tác đánh giá phong trào. Cán bộ Hội cần có kỹ năng tổ chức, năng lực số, khả năng truyền cảm hứng và tinh thần chủ động trước những thay đổi của thanh niên. Việc đánh giá cần chú trọng kết quả thực chất, tác động xã hội và mức độ trưởng thành của hội viên, tránh chạy theo số lượng hoạt động đơn thuần. Đồng thời, cần phát huy vai trò phối hợp của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp, các cấp, các ngành và toàn xã hội trong tạo dựng môi trường thuận lợi để thanh niên học tập, rèn luyện, lập thân, lập nghiệp và cống hiến.
Bảy mươi năm truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam là hành trình được viết nên bằng lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và khát vọng cống hiến của nhiều thế hệ. Với tuổi trẻ Hải Phòng hôm nay, tiếp nối truyền thống không chỉ là niềm tự hào mà còn là trách nhiệm hành động: học tập tốt hơn, làm việc hiệu quả hơn, chủ động làm chủ công nghệ, sống có trách nhiệm và sẵn sàng đảm nhận những việc mới, việc khó vì lợi ích chung.
Từ hào khí Thành phố Cảng anh hùng đến chiều sâu văn hóa Xứ Đông văn hiến, từ tinh thần tình nguyện đến khát vọng đổi mới sáng tạo, tuổi trẻ Hải Phòng có đủ nền tảng để khẳng định vai trò tiên phong trong giai đoạn phát triển mới. Phát huy truyền thống 70 năm Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, với bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần đoàn kết và hành động thiết thực, thanh niên thành phố quyết tâm góp sức xây dựng Hải Phòng xanh, văn minh, hiện đại, phát triển bền vững, xứng đáng với niềm tin của các thế hệ đi trước và kỳ vọng của Nhân dân.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Điều lệ Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (sửa đổi, bổ sung), ban hành kèm theo Quyết định số 1176/QĐ-BNV ngày 14/10/2010 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
2. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2024-2029.
3. Văn kiện Đại hội đại biểu Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam thành phố Hải Phòng lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2029.
4. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
5. Kế hoạch số 192/KH-UBND ngày 08/8/2025 của Ủy ban Nhân dân Thành phố về tuyên truyền Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đến năm 2030 trên địa bàn thành phố Hải Phòng.
6. Kế hoạch số 5691/KH-SGDĐT ngày 18/8/2025 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng về việc triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” đối với ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố Hải Phòng năm 2025.
7. Báo cáo kết quả công tác Hội và phong trào thanh niên thành phố Hải Phòng giai đoạn 2024-2026.