Hoàng Thị Thục*

Trong dòng chảy mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số không còn dừng lại ở một khái niệm công nghệ thuần túy mà đã trở thành xu thế tất yếu, tác động trực tiếp đến mọi lĩnh vực, đặc biệt là giáo dục và nghiên cứu khoa học (NCKH). Đối với hệ thống các trường chính trị tỉnh, trong đó có Trường Chính trị Tô Hiệu, chuyển đổi số trong NCKH vừa là yêu cầu tự thân để nâng cao hàm lượng tri thức trong mỗi bài giảng, vừa là không gian để đội ngũ giảng viên bứt phá năng lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng khắt khe của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hiện nay.

Về bản chất, chuyển đổi số trong NCKH chính là việc ứng dụng các thành tựu công nghệ như dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây… vào việc tái cấu trúc từ khâu tổ chức, quản lý đến công bố kết quả. Mục tiêu sau cùng không chỉ là tối ưu hóa quy trình, mà là tăng cường sự tương tác và đẩy nhanh tốc độ chuyển hóa tri thức thành những giá trị thực tiễn sinh động. Trong dòng chảy đó, đây chính là cơ hội để mỗi giảng viên đổi mới cách làm khoa học, nâng cao vị thế của bản thân; và dù vẫn còn những khó khăn bước đầu về hạ tầng hay kỹ năng công nghệ, nhưng đây chính là hành trình mà Trường Chính trị Tô Hiệu đang quyết tâm thực hiện.

Trên nền tảng truyền thống được hợp nhất từ hai đơn vị giàu kinh nghiệm của tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng, Trường Chính trị Tô Hiệu hôm nay đang viết tiếp những trang sử mới với một tâm thế và tầm vóc hoàn toàn khác biệt. Không chỉ dừng lại ở việc kế thừa di sản quý báu của các thế hệ đi trước, nhà trường hiện nay đã nhanh chóng kiện toàn bộ máy với 82 cán bộ, viên chức; trong đó nòng cốt là đội ngũ 67 giảng viên sở hữu trình độ chuyên môn cao (với 15 Tiến sĩ và 52 Thạc sĩ) luôn tràn đầy nhiệt huyết. Đây chính là 'nguồn lực nội sinh' quan trọng để nhà trường hiện thực hóa Kế hoạch số 17-KH/TCT ngày 18/9/2025 về triển khai phong trào thi đua: 'Trường Chính trị Tô Hiệu đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số'. Trong đó, việc đưa nghiên cứu khoa học trở thành mũi nhọn đột phá chính là lời khẳng định cho tinh thần đổi mới, quyết tâm đáp ứng trọn vẹn yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên số

Thực tiễn cho thấy, việc đẩy mạnh công nghệ không thuần túy là sự thay đổi về công cụ làm việc, mà quan trọng hơn, đó là sự khai phá những không gian tư duy mới. Chính chuyển đổi số đã trở thành 'đòn bẩy' giúp đội ngũ giảng viên nhà trường vượt qua những phương pháp tiếp cận định tính có phần hạn hẹp trước đây, từ đó chiếm lĩnh những tầm cao mới trong nghiên cứu khoa học với những giá trị cụ thể sau:

Thứ nhất, tạo lập môi trường lý tưởng để khai thác nguồn học liệu số khổng lồ. Thay vì phụ thuộc vào các nguồn tài liệu truyền thống, hệ thống thư viện điện tử và cơ sở dữ liệu trực tuyến hiện nay đã mở ra cánh cửa để giảng viên tiếp cận nhanh nhất những lý luận về xây dựng Đảng và quản trị quốc gia hiện đại. Đây là nền tảng cốt yếu để hình thành các công trình nghiên cứu vừa mang đậm hơi thở thời đại, vừa có giá trị thực tiễn sâu sắc.

Thứ hai, hiện đại hóa công tác quản trị, hướng tới sự chuyên nghiệp và minh bạch hóa. Việc số hóa quy trình quản lý đề tài giúp chúng ta theo dõi tiến độ một cách khoa học, kiểm soát chặt chẽ vấn đề bản quyền trên môi trường số. Điều này giúp cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính rườm rà, tạo khoảng trống thời gian quý báu để mỗi giảng viên tập trung sâu hơn vào hàm lượng chuyên môn và chất lượng thực tế của công trình.

Thứ ba, thiết lập 'không gian mở' cho hoạt động hợp tác và công bố khoa học. Việc xóa nhòa rào cản địa lý thông qua các nền tảng trực tuyến đã giúp chúng ta chủ động kết nối, nghiên cứu liên ngành, liên tỉnh. Chính sự giao thoa này là động lực mạnh mẽ để nâng cao vị thế và uy tín của giảng viên nhà trường trên các diễn đàn khoa học chuyên ngành trong và ngoài nước.

Dù thời cơ mở ra là rất lớn, song thực tiễn triển khai tại Trường Chính trị Tô Hiệu hiện nay vẫn đang đặt ra những bài toán hóc búa, đòi hỏi những lời giải thực sự quyết liệt, đi vào thực chất:

Điểm nghẽn trước hết nằm ở hạ tầng công nghệ. Có một thực tế khách quan khó phủ nhận là hệ thống đường truyền, máy tính cấu hình cao và các phần mềm chuyên dụng phục vụ phân tích dữ liệu nghiên cứu của chúng ta vẫn chưa được đầu tư xứng tầm, đồng bộ. Sự thiếu hụt các công cụ số chuyên sâu này vô hình trung tạo ra một 'rào cản kỹ thuật', khiến việc triển khai các đề tài quy mô lớn hoặc yêu cầu xử lý dữ liệu phức tạp đôi khi còn mang tính thủ công, chưa phát huy hết tiềm năng sáng tạo của giảng viên.

Thách thức lớn nhất và cũng mang tính chủ quan nhất chính là năng lực số của đội ngũ cán bộ, giảng viên nhà trường. Đây là một 'khoảng cách' không dễ khỏa lấp trong một sớm một chiều. Một bộ phận giảng viên, nhất là các đồng chí có thâm niên - những 'kho tàng' sống về kinh nghiệm và bản lĩnh lý luận - đôi khi còn lúng túng khi bắt nhịp với các thao tác kỹ thuật mới. Tâm lý ngại thay đổi, cộng với việc thiếu các chương trình tập huấn theo kiểu 'cầm tay chỉ việc' sát với chuyên môn đặc thù, đã tạo ra một lực cản tâm lý nhất định, làm chậm lại nhịp độ chuyển đổi chung của toàn hệ thống.

Cuối cùng là bài toán về an ninh và an toàn thông tin. Đặc thù của nghiên cứu lý luận chính trị đòi hỏi sự cẩn trọng tuyệt đối trong quản lý dữ liệu và bảo vệ các thông tin nhạy cảm. Việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho các công trình công phu trên không gian mạng vẫn luôn tiềm ẩn những rủi ro khó lường. Nếu thiếu một hệ thống quản trị đủ chặt chẽ và tinh vi, những nỗ lực trí tuệ của giảng viên rất dễ đối mặt với nguy cơ bị xâm phạm, gây ảnh hưởng đến uy tín khoa học của nhà trường.

Để chuyển đổi số trong nghiên cứu khoa học thực sự thoát ly khỏi những khẩu hiệu hình thức, cần một sự chuyển mình đồng bộ, nhịp nhàng giữa định hướng chiến lược của Đảng ủy, Ban Giám hiệu và nỗ lực tự thân của mỗi giảng viên:

Về phía nhà trường: Cần xác định đầu tư cho hạ tầng số là một chiến lược dài hạn. Trọng tâm không chỉ dừng lại ở việc số hóa nội san hay nâng cấp trang tin, mà phải hướng tới xây dựng một 'hệ sinh thái' tư liệu chuyên môn liên thông, hiện đại. Song song với đó, cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý bằng những quy chế sát sườn, minh bạch về nghiên cứu trong môi trường số. Đặc biệt, những cơ chế khuyến khích, khen thưởng thiết thực sẽ là nguồn 'năng lượng' quan trọng, thôi thúc mỗi cán bộ, giảng viên mạnh dạn dấn thân và không ngừng sáng tạo.

Về phía đội ngũ giảng viên: Mỗi cá nhân cần tự thiết lập một 'tư duy mở' và tâm thế chủ động. Trong kỷ nguyên này, việc làm chủ công cụ số không chỉ để hoàn thành định mức, mà phải được coi là chìa khóa để tự làm mới mình, khẳng định vị thế trong cộng đồng khoa học. Điều này đòi hỏi chúng ta phải thực sự tâm huyết, sẵn sàng dành thời gian đào sâu nghiên cứu, biến công nghệ thành người 'trợ thủ đắc lực' để hoạt động khoa học bứt phá về chất.

Sau tất cả, cần nhận thức sâu sắc rằng: Công nghệ, dù hiện đại đến đâu, cũng chỉ đóng vai trò hỗ trợ - là 'đôi cánh' để tư duy người thầy bay xa hơn. Giá trị cốt lõi của một công trình khoa học vẫn phải bắt nguồn từ thế giới quan sắc sảo, nền tảng lý luận vững chắc và trên hết là sự tận hiến của người giảng viên lý luận chính trị.

Sự giao thoa giữa bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn và kỹ năng công nghệ chính là đòi hỏi tất yếu tại Trường Chính trị Tô Hiệu hiện nay. Đó không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là trách nhiệm tự thân để khẳng định uy tín nhà trường trong hệ thống các trường chính trị cả nước. Vượt qua những rào cản bằng ý chí đổi mới, chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng vào một môi trường nghiên cứu hiện đại - nơi tri thức và công nghệ cùng cộng hưởng vì sự nghiệp đào tạo cán bộ trong kỷ nguyên mới.