ThS. Vũ Thị Lan Anh
Giảng viên chính, Khoa Xây dựng Đảng

Trong lịch sử tư tưởng chính trị hiện đại, V.I. Lênin là một trong những nhà lý luận và lãnh đạo có ảnh hưởng sâu sắc nhất đến học thuyết về chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân. Trong quá trình lãnh đạo Nhà nước Xô viết non trẻ, đặc biệt ở giai đoạn vừa giành chính quyền và bước vào củng cố bộ máy, Lênin đã đưa ra quan điểm nổi tiếng “thà ít mà tốt”. Đây không chỉ là một chỉ dẫn mang tính tổ chức, mà còn là một tư tưởng phương pháp luận sâu sắc về chất lượng hơn số lượng, về hiệu lực thực chất của tổ chức, và về vai trò quyết định của đội ngũ đảng viên đối với năng lực cầm quyền của Đảng.

Tư tưởng ấy, xét về bản chất, đặt ra yêu cầu xây dựng một đội ngũ đảng viên tinh hoa, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có năng lực thực tiễn và có khả năng giải quyết hiệu quả các nhiệm vụ cách mạng trong điều kiện cụ thể. Lênin cảnh báo rằng, trong điều kiện Đảng cầm quyền, nguy cơ không chỉ đến từ bên ngoài mà còn đến từ sự quan liêu hóa, hình thức hóa và suy giảm chất lượng bên trong tổ chức. Vì vậy, mở rộng tổ chức về số lượng phải luôn đi đôi với việc siết chặt tiêu chuẩn chất lượng, coi chất lượng là yếu tố sống còn của năng lực lãnh đạo.

Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, tư tưởng “thà ít mà tốt” càng mang giá trị thời sự rõ nét. Điều này đặc biệt đúng với các địa phương động lực như Hải Phòng – trung tâm kinh tế biển, công nghiệp và logistics lớn của cả nước.

Theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hải Phòng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, thành phố đặt mục tiêu trở thành đô thị cảng biển hiện đại, văn minh, đi đầu trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đối với công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là xây dựng đội ngũ đảng viên, không chỉ dừng ở mở rộng lực lượng mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển của một đô thị có quy mô kinh tế đứng thứ ba cả nước.

Thực tiễn công tác xây dựng Đảng tại Hải Phòng thời gian qua cho thấy nhiều chuyển biến rõ nét. Trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, toàn Đảng bộ thành phố đã kết nạp được 19.201 đảng viên mới, đạt 123,8% chỉ tiêu Nghị quyết, thể hiện nỗ lực lớn trong phát triển lực lượng chính trị của Đảng. Cùng với đó, tỷ lệ tổ chức cơ sở đảng hoàn thành tốt nhiệm vụ ngày càng được nâng cao; chất lượng sinh hoạt chi bộ có chuyển biến tích cực; công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng được tăng cường, góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật trong toàn hệ thống chính trị.

Đặc biệt, việc triển khai các mô hình như “chính quyền thân thiện”, “công sở thân thiện”, “dân vận khéo”, cùng với yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên theo hướng “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung” đã tạo ra những chuyển biến quan trọng trong phương thức lãnh đạo và phong cách công tác. Đây là minh chứng sinh động cho việc chuyển từ tư duy số lượng sang tư duy chất lượng trong xây dựng đội ngũ.

Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tiễn cũng cần thấy rằng, chất lượng đảng viên giữa các khu vực, lĩnh vực vẫn chưa thật sự đồng đều. Một bộ phận đảng viên còn hạn chế về năng lực dự báo, kỹ năng quản trị hiện đại và khả năng thích ứng với yêu cầu của chuyển đổi số, kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế. Điều này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục quán triệt sâu sắc hơn nữa tinh thần “thà ít mà tốt” không chỉ trong phát triển đảng viên mới, mà trong toàn bộ chu trình quản lý, đánh giá, sử dụng và sàng lọc đội ngũ.

Trong giai đoạn Hải Phòng đẩy mạnh phát triển dựa trên các trụ cột như công nghiệp công nghệ cao, logistics, kinh tế biển, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo, vai trò của đảng viên càng trở nên then chốt. Đảng viên không chỉ là người tổ chức thực hiện đường lối, mà còn phải là lực lượng tiên phong trong đổi mới tư duy, ứng dụng công nghệ, cải cách hành chính và thúc đẩy phát triển. Một đảng viên yếu về năng lực sẽ khó đáp ứng yêu cầu của quản trị hiện đại; ngược lại, một đội ngũ đảng viên chất lượng cao sẽ là nhân tố quyết định để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển chiến lược của thành phố.

Từ góc độ đó, vận dụng tư tưởng “thà ít mà tốt” không đồng nghĩa với thu hẹp quy mô tổ chức hay hạn chế phát triển đảng viên, mà là đặt ra yêu cầu cao hơn về tiêu chuẩn đầu vào, đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện và sàng lọc trong quá trình công tác. Đây cũng chính là tinh thần xuyên suốt trong các định hướng lớn của Đảng bộ thành phố Hải Phòng nhiệm kỳ 2025 - 2030, khi xác định xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh, trí tuệ, khát vọng cống hiến và năng lực thực thi hiệu quả.

Có thể thấy, giữa tư tưởng của Lênin và thực tiễn xây dựng Đảng ở Hải Phòng hiện nay tồn tại sự tương đồng sâu sắc về phương pháp tiếp cận: lấy chất lượng làm trung tâm, lấy hiệu quả làm thước đo và lấy con người làm nhân tố quyết định. Trong một thành phố đang hướng tới mô hình phát triển hiện đại, thông minh và bền vững, một hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả cùng đội ngũ đảng viên chất lượng cao chính là điều kiện tiên quyết cho sự bứt phá.

Nhìn tổng thể, giá trị của tư tưởng “thà ít mà tốt” không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn tiếp tục được khẳng định trong thực tiễn phát triển hiện nay. Đối với Hải Phòng, việc vận dụng sáng tạo tư tưởng này sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng một Đảng bộ trong sạch, vững mạnh; một hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; và một đội ngũ đảng viên thực sự tiêu biểu, đủ năng lực dẫn dắt sự phát triển trong giai đoạn mới.

Từ thực tiễn đó có thể khẳng định: xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh không phải là quá trình mở rộng không giới hạn về số lượng, mà là quá trình không ngừng nâng cao chất lượng, sàng lọc những yếu tố hình thức, yếu kém, đồng thời bồi dưỡng và phát huy những nhân tố thực sự tiêu biểu. Đó chính là sự vận dụng sáng tạo và có ý nghĩa thời đại của tư tưởng Lênin trong điều kiện cụ thể của Hải Phòng hôm nay.

Trong giai đoạn phát triển mang tính đột phá hiện nay, khi Hải Phòng đang hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển, công nghiệp và logistics hàng đầu khu vực, yêu cầu xây dựng đội ngũ đảng viên “ít nhưng tinh, gọn nhưng mạnh” không chỉ là yêu cầu tổ chức mà còn là đòi hỏi tất yếu của thực tiễn phát triển. Chính từ những con người cụ thể, có chất lượng cao, có tư duy đổi mới và năng lực hành động hiệu quả, các mục tiêu chiến lược của thành phố mới có thể trở thành hiện thực sinh động.