TS. Phạm Thị Quỳnh Liên[1]
Học tập và thực hành chuẩn mực đạo đức cách mạng là nhiệm vụ suốt đời của mỗi cán bộ, đảng viên nói chung và cán bộ lãnh đạo, giảng viên Trường Chính trị Tô Hiệu nói riêng. Cùng với Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới, ngày 16/01/2025, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 42-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Đây là cơ sở để cán bộ, đảng viên Trường Chính trị Tô Hiệu tiếp tục rèn luyện bản lĩnh, trau dồi đạo đức và thực hành tốt các chuẩn mực đạo đức bằng các việc làm cụ thể để đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển Nhà trường trong tình hình mới.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn cán bộ, đảng viên phải thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, coi đạo đức là “cái gốc” của người cách mạng. Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, cán bộ, đảng viên càng phải nhận thức rõ và thực hành tốt chuẩn mực đạo đức cách mạng. Ngày 16/01/2025, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 42-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư để qua đó, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
Thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường giáo dục, rèn luyện chuẩn mực đạo đức cách mạng, Trường Chính trị Tô Hiệu không chỉ cần phải tiếp tục giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư cho cán bộ, đảng viên mà cần phải có kế hoạch, chủ động đưa nội dung giáo dục đạo đức cách mạng vào các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cho học viên. Đồng thời mỗi cán bộ, đảng viên trong nhà trường phải không ngừng rèn luyện bản lĩnh, trau dồi đạo đức và thực hành tốt các chuẩn mực đạo đức này trong thực hiện công việc và trong đời sống.
1. Nội dung trọng tâm trong Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 16/01/2025 của Bộ Chính trị về về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
Một là, tuyên truyền sâu rộng làm cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân nhận thức cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là phẩm chất đạo đức quan trọng hàng đầu của người cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và tính cấp thiết của việc giáo dục và thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư trong nội bộ Ðảng, hệ thống chính trị và toàn xã hội. Thực hiện đồng bộ 04 chủ trương lớn: đẩy mạnh giáo dục cần, kiệm, liêm, chính chí công vô tư để “không muốn tham nhũng, lãng phí, tiêu cực” đi đôi với siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực, hoàn thiện thể chế chặt chẽ để “không thể tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”; xử lý vi phạm “không có vùng cấm không có ngoại lệ để “không dám tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”; nâng cao đời sống cho cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động để “không cần tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”.
Hai là, cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ chủ chốt, cán bộ lãnh đạo, quản lý, người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp phải nêu gương về học tập và thực hành các chuẩn mực đạo đức cách mạng trong giai đoạn mới, nhất là về cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư: Tâm huyết, trách nhiệm, mẫn cán, tận tụy với công việc được giao; tiết kiệm, không xa hoa, lãng phí; giữ mình trong sạch, không tham nhũng, tiêu cực, không gây phiền hà, sách nhiễu; trung thực, ngay thẳng, công tâm, khách quan; nghiêm túc, gương mẫu chấp hành quy định của Ðảng, pháp luật của Nhà nước, quy tắc ứng xử, đạo đức công vụ, nghề nghiệp.
Ba là, đổi mới, hoàn thiện nội dung, hình thức, phương pháp để nâng cao hiệu quả công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, phù hợp từng đối tượng; bồi dưỡng kiến thức, nâng cao kỹ năng cho lực lượng báo cáo viên, giảng viên, giáo viên giảng dạy. Ðưa nội dung đạo đức cách mạng nói chung, nội dung cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư nói riêng thành một trong những chương trình chính trong đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp…
Bốn là, phát huy hơn nữa vai trò của báo chí, truyền thông trong công tác thông tin, tuyên truyền. Tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện quy định của Ðảng, pháp luật của Nhà nước, quy định, quy chế của cơ quan, tổ chức, đơn vị và hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư về giáo dục và thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
Năm là, tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các quy định của cơ quan, đơn vị, địa phương về giáo dục liêm chính, thực hành tiết kiệm.
Sáu là, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị; giữa Trung ương với địa phương; giữa cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp với các tổ chức chính trị - xã hội, chính trị - xã hội - nghề nghiệp trong công tác giáo dục và thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
Bảy là, bố trí nguồn lực hợp lý để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục và thường xuyên kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chủ trương, quy định của Ðảng, pháp luật của Nhà nước về giáo dục cũng như thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư…
Tám là, thường xuyên kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chủ trương, quy định của Ðảng, pháp luật của Nhà nước về giáo dục và thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư…; xây dựng văn hóa liêm chính, tiết kiệm, không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Định kỳ sơ kết, tổng kết và kịp thời phổ biến, nhân rộng những kinh nghiệm tốt, mô hình sáng tạo, tôn vinh, khen thưởng các điển hình tiên tiến trong giáo dục và thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư...Rà soát, bổ sung, hoàn thiện quy định về xử lý kỷ luật đối với tập thể, cá nhân không thực hiện đúng chủ trương, quy định của Ðảng, pháp luật của Nhà nước về giáo dục và thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
2. Đánh giá khái quát việc thực hành các chuẩn mực đạo đức cách mạng tại Trường Chính trị Tô Hiệu
Thời gian qua, cán bộ, đảng viên Nhà trường nhìn chung đều nhận thức và thực hành tốt các chuẩn mực đạo đức cách mạng, góp phần xây dựng hình ảnh người giảng viên và phong cách người cán bộ trường Đảng trung thành, sáng tạo, có trách nhiệm với sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, luôn nêu gương trong công việc và lối sống, "nói đi đôi với làm", tự soi tự sửa. Có thái độ chân thành, khiêm tốn với đồng nghiệp, học viên, đồng thời đặt lợi ích của Đảng, Nhà nước và Nhân dân lên trên hết, có tác dụng tích cực, lan tỏa trong Nhà trường và xã hội.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay đặt ra một số vấn đề sau trong rèn luyện các phẩm chất đạo đức trên:
Một là, giá trị về liêm chính chưa được đề cao. Đôi khi chưa thực sự kiên quyết trong đấu tranh với các quan điểm sai trái, bảo vệ lẽ phải. Đặc biệt chưa tham gia có hiệu quả trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Một số sản phẩm nghiên cứu khoa học chưa dựa trên căn cứ đầy đủ, minh chứng rõ ràng, đánh giá, nhận định chưa toàn diện, khách quan.
Hai là, chưa chính thức đưa một cách có hệ thống các nội dung giáo dục đạo đức cách mạng nói chung, nhất là nội dung cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư nói riêng thành một trong những nội dung chính trong đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp… Hình thức, phương pháp giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư còn chậm đổi mới, chưa phù hợp từng đối tượng.
Ba là, còn nể nang, né tránh, bệnh thành tích trong đánh giá học viên; thực hiện chưa nghiêm việc tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt Đảng, đánh giá, xếp loại chất lượng đảng viên, viên chức gắn với việc tu dưỡng, rèn luyện, nêu gương của cán bộ, đảng viên.
Bởi vậy, mỗi cán bộ, đảng viên cần nêu cao tinh thần nghiêm túc tự phê bình và phê bình, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, thực hiện “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư” gắn liền giữa nói và làm, giữa suy nghĩ và hành động của mỗi cá nhân trong đời công cũng như đời tư, trong sinh hoạt cũng như trong công tác để góp phần xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
3. Về thực hành các chuẩn mực “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” đối với cán bộ, giảng viên Trường Chính trị Tô Hiệu
Để đáp ứng với bối cảnh tổ chức lại chính quyền địa phương 2 cấp, thực hiện hợp nhất giữa Trường Chính trị Tô Hiệu (cũ) và Trường chính trị tỉnh Hải Dương, xu hướng đẩy mạnh chuyển đổi số thì cán bộ, đảng viên Trường Chính trị Tô Hiệu cần thực hiện các nội dung cụ thể sau:
- Cần: cần cù, siêng năng, hết lòng với công việc; không ngại khó, ngại khổ; chủ động, sáng tạo trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Cần không chỉ dừng lại làm những gì có lợi cho bản thân mà quan trọng hơn là hết lòng làm những công việc chung của cơ quan, thành phố. Cần không chỉ dừng lại ở việc chăm chỉ làm mọi việc theo cách cũ, mà còn siêng năng tìm kiến cách thức, phương thức mới để thực hiện công việc hiệu quả hơn, nâng cao chất lượng thực hiện các nhiệm vụ được giao. Tích cực ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong thực hiện công việc.
- Kiệm: tiết kiệm thời gian, công sức, tài sản của Nhà trường trang bị; sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, không phô trương, hình thức. Tiết kiệm thời gian không chỉ của mình mà còn phải biết cách tổ chức làm việc hợp lý để tiết kiệm thời gian của mọi người và của Nhà trường. Muốn vậy, phải quản lý tốt thời gian, tài sản, nâng cao hiệu quả sử dụng, hướng toàn bộ các nguồn lực của Nhà trường vào thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao.
- Liêm: trong sáng, không tham lợi, không lợi dụng vị trí công tác; trung thực trong giảng dạy, trong đánh giá học viên, đồng nghiệp. Đối với cán bộ, giảng viên Trường trong hoạt động nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn phải khách quan, khoa học, thực hiện các công việc có căn cứ, minh chứng rõ ràng, đánh giá, nhận định phải trên quan điểm lịch sử, cụ thể, toàn diện, khách quan.
- Chính: ngay thẳng, thật thà, dám đấu tranh với những luận điểm sai trái, bảo vệ lẽ phải, thực hành nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa. Đối với cán bộ, giảng viên trường Đảng không chỉ phải kiên định quan điểm, lập trường cách mạng mà còn phải đấu tranh hiệu quả với các quan điểm sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Mỗi cán bộ, giảng viên phải là tấm gương trong thực hiện các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.
- Chí công vô tư: đặt lợi ích của Đảng, của nhân dân lên trên hết; trong công việc luôn công tâm, khách quan; không vì tình cảm cá nhân mà thiên vị hay định kiến. Trong hoạt động giảng dạy cần lấy học viên làm trung tâm.
4. Một số giải pháp để tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 16/01/2025 của Bộ Chính trị
Một là, cần tiếp tục đưa việc rèn luyện đạo đức cách mạng vào sinh hoạt thường xuyên trong Đảng bộ và Chi bộ; tăng cường kiểm tra, giám sát, nhắc nhở lẫn nhau trong thực hành các chuẩn mực đạo đức cách mạng, nhất là cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện thoái hoá biến chất về đạo đức, ngăn chặn và đẩy lùi các hoạt động lệch chuẩn đạo đức cách mạng. Cán bộ, giảng viên Nhà trường cần tích cực đi đầu trong chủ động đấu tranh phòng, chống các biểu hiện suy thoái về tư tưởng, đạo đức, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa". Tiếp tục tăng cường bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch. Đây được xem là một nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
Hai là, đưa nội dung học tập và thực hành “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” vào thực hiện giảng dạy trong các nội dung chương trình có liên quan do Nhà trường đảm nhiệm. Bổ sung nội dung giáo dục đạo đức cách mạng vào 1 báo cáo chuyên đề hoặc lồng ghép trong các chuyên đề có liên quan về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu phát triển thành phố Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay.
Ba là, xây dựng môi trường làm việc mẫu mực, dân chủ, đoàn kết, kỷ cương, trách nhiệm, giữ gìn đạo đức nhà giáo và văn hóa trường đảng. Trong xây dựng văn hóa trường đảng tại Trường Chính trị Tô Hiệu cần thực hiện “xây” đi đôi với “chống”, lấy “xây” làm chính là tư tưởng chủ đạo. Muốn vậy, đòi hỏi phải chủ động tạo lập các chuẩn mực, giá trị phù hợp với văn hóa trường đảng. Xây dựng và nhân rộng các mô hình, tấm gương trong xây dựng và thực hiện văn hóa trường đảng để trường Chính trị Tô Hiệu phải thực sự là một trung tâm văn hóa đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức về lý tưởng, phẩm chất, nhân cách, lối sống; giáo dục văn hóa đảng cho các đảng viên. Tăng cường hoạt động nghiên cứu khoa học, trao đổi, tọa đàm về đạo đức cách mạng, nhất là đạo đức cách mạng của đội ngũ các nhà khoa học, nhà giáo trong giai đoạn hiện nay; phát huy vai trò nêu gương của cán bộ lãnh đạo, giảng viên chủ chốt. Chủ động đấu tranh tự phê bình và phê bình, kịp thời uốn nắn biểu hiện lệch lạc.
Bốn là, từng cán bộ, đảng viên tự tu dưỡng, rèn luyện và gương mẫu thực hành các chuẩn mực đạo đức trong giảng dạy, nghiên cứu, ứng xử với đồng nghiệp và học viên; gắn việc thực hành đạo đức cách mạng với phong trào thi đua “dạy tốt - học tốt”. Cam kết rèn luyện đạo đức cách mạng gắn với nhiệm vụ chuyên môn. Xây dựng đội ngũ cán bộ, viên chức lao động có phẩm chất, đạo đức tốt, hình thành lối sống có ý thức tự trọng, tự chủ, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, điều lệ và quy định của Đảng; kết hợp hài hòa tính tích cực cá nhân và tính tích cực xã hội; đề cao trách nhiệm cá nhân đối với bản thân, gia đình và xã hội. Khẳng định, tôn vinh cái đúng, cái tốt đẹp, tích cực, cao thượng; nhân rộng các giá trị cao đẹp, nhân văn.
Năm là, thực hành các chuẩn mức đạo đức cách mạng gắn với việc đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
KẾT LUẬN
Việc học tập và thực hành chuẩn mực đạo đức cách mạng, nhất là “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, theo tinh thần Chỉ thị số 42-CT/TW của Bộ Chính trị, là giải pháp quan trọng để xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên Trường Chính trị Tô Hiệu ngày càng trong sạch, vững mạnh, thực hiện tốt sứ mệnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho thành phố Hải Phòng. Việc thực hiện các chuẩn mực đạo đức cách mạng chỉ thực sự có hiệu quả khi mỗi cán bộ, đảng viên tự soi, tự sửa, nỗ lực rèn luyện để Trường Chính trị Tô Hiệu thực sự là tập thể đoàn kết, trí tuệ, gương mẫu trong học tập và làm theo Bác, góp phần vào sự phát triển chung của thành phố trong giai đoạn hiện nay.
Tài liệu tham khảo:
1. Bộ Chính trị, Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới.
2. Bộ Chính trị, Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 16/01/2025 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
3. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Quyết định số 5029/QĐ-HVCTQG ngày 26/10/2017 của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về ban hành Quy định về ứng xử văn hóa của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
[1] Trưởng khoa Nhà nước và pháp luật