TS. Phạm Thị Quỳnh Liên[1]

         1. Tinh thần Tô Hiệu -  giá trị lịch sử, ý nghĩa thời đại

Đồng chí Tô Hiệu là một trong những nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng, người chiến sĩ cộng sản kiên trung, bất khuất, là một tấm gương sáng cho thế hệ sau về bản lĩnh chính trị kiên cường, tận tụy hy sinh, lạc quan để vượt qua trở ngại, khó khăn trong cuộc đấu tranh sinh tử.

Đồng chí Tô Hiệu sinh ngày 7 tháng 3 năm 1912, chỉ với 32 năm tuổi đời, nhưng đã có đến 18 năm kiên định đấu tranh và hy sinh vì độc lập của dân tộc, vì tự do và hạnh phúc của Nhân dân. Ngay trong cảnh tù đầy, bị kết án tử hình, bệnh tình trầm trọng, vào thời gian cuối đời đồng chí vẫn trồng cây đào tại nhà tù Sơn La. Từ đây “Cây Đào” đã thắp lên hy vọng, trở thành là biểu tượng cho tinh thần đấu tranh bất khuất, kiên cường, đó còn là “biểu tượng của sức sống cách mạng vươn lên từ đất chết, là lời nhắn nhủ cho hậu thế rằng mùa xuân nhân loại, chủ nghĩa cộng sản sẽ ra hoa kết trái trên mảnh đất Việt Nam thân yêu”^[2]. Cuộc đời hoạt động cách mạng và sự hy sinh anh dũng của đồng chí tại nhà tù Sơn La đã trở thành biểu tượng cao đẹp của lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, của ý chí kiên cường và tinh thần vượt lên nghịch cảnh.

Dù trong hoàn cảnh cam go, chế độ hà khắc của nhà tù, với tư chất lãnh đạo và bản lĩnh người cộng sản, đồng chí đã cùng một số đồng chí khác thành lập chi bộ nhà tù để lãnh đạo hoạt động của tù nhân chống lại chế độ hà khắc và bảo toàn lực lượng cách mạng. Đại tướng Văn Tiến Dũng, đã viết: “Trong số trăm ngàn liệt sỹ đã hi sinh vì nước, vì dân, đồng chí Tô Hiệu nổi lên như một người mà chính sách khủng bố cực kỳ dã man của kẻ thù thực dân, đế quốc chẳng những không đè bẹp được ý chí cách mạng mà trái lại, nó trở lên như một thứ lửa vàng, hun đúc để trở thành gang thép”[3].

 Trong thời gian đồng chí Tô Hiệu cùng với một số đồng chí khác bắt tay ngay vào xây dựng lại Xứ Ủy Bắc Kỳ, đồng chí Tô Hiệu rất coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Theo đồng chí Tô Hiệu, muốn xây dựng Đảng thì trước hết phải có cán bộ. Cán bộ tốt không phải tự nhiên mà có, mà phải được đào tạo, bồi dưỡng. Cho nên đồng chí Tô Hiệu đã tìm mọi cách để tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Ngay cả trong các đợt lao động khổ sai, cũng tận dụng cơ hội để mở lớp huấn luyện quân sự. Trên cơ sở kiến thức đã được đào tạo, bồi dưỡng, các anh em tù nhân sau khi được thả tự do đã chủ động sáng tạo, vượt qua khó khăn thử thách, hoàn thành tốt các nhiệm vụ và trở thành những cán bộ lãnh đạo xuất sắc, giữ những cương vị quan trọng của Đảng và Nhà nước. Tinh thần Tô Hiệu có thể khái quát ở bốn giá trị cốt lõi:

Thứ nhất, tuyệt đối trung thành với lý tưởng của Đảng. Dù trong hoàn cảnh tù đày khắc nghiệt, đồng chí vẫn kiên định niềm tin vào thắng lợi của cách mạng. Đó là bản lĩnh chính trị vững vàng, không dao động trước khó khăn, thử thách.

Thứ hai, ý chí vượt khó và tinh thần tổ chức kỷ luật cao. Trong nhà tù Sơn La, đồng chí không chỉ giữ vững khí tiết mà còn tổ chức, gây dựng cơ sở Đảng, biến nhà tù thành “trường học cách mạng”.

Thứ ba, tinh thần học tập, truyền bá lý luận. Đồng chí coi trọng công tác giáo dục chính trị, giác ngộ quần chúng, đào tạo cán bộ, thể hiện tầm nhìn chiến lược về xây dựng đội ngũ cho cách mạng.

Thứ tư, tinh thần nêu gương và hy sinh. Cuộc đời đồng chí là minh chứng sống động cho đạo đức cách mạng “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”.

2. Phát huy tinh thần Tô Hiệu trong xây dựng Nhà trường

Trường Chính trị Tô Hiệu thành phố Hải Phòng được thành lập từ sự hợp nhất Trường Chính trị Tô Hiệu và Trường Chính trị tỉnh Hải Dương. Trường tiếp tục vinh dự được mang tên đồng chí Tô Hiệu. Việc nghiên cứu, nhận diện và phát huy “tinh thần Tô Hiệu” không chỉ là hoạt động tri ân lịch sử, mà còn là yêu cầu chính trị – tư tưởng có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh Hải Phòng đang chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên vươn  mình của dân tộc. Việc phát huy tinh thần Tô Hiệu trong Nhà trường cần được cụ thể hóa thành các nội dung như sau:

Thứ nhất, xây dựng đội ngũ giảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định, tuyệt đối trung thành với lý tưởng của Đảng. Giảng viên trường chính trị không chỉ truyền đạt tri thức mà còn là người định hướng tư tưởng cho học viên. Do đó, cần xây dựng đội ngũ đạt chuẩn về trình độ, phương pháp, đạo đức nghề nghiệp; tăng cường nghiên cứu khoa học, cập nhật chủ trương, nghị quyết, chính sách; nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn, phản biện học thuật, tham gia tích cực bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch.

Thứ hai, Phát huy tinh thần nêu gương, vượt khó, đổi mới phương pháp đào tạo, bồi dưỡng, tích cực chuyển đổi số. Trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu học tập suốt đời, giảng viên cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học; tăng cường liên hệ, thảo luận tình huống gắn với thực tiễn Hải Phòng. Nếu đồng chí Tô Hiệu đã biến nhà tù thành “trường học cách mạng”, thì hôm nay nhà trường phải biến mọi thách thức thành động lực đổi mới.

Thứ ba, phát huy tinh thần tổ chức kỷ luật, xây dựng văn hóa trường Đảng. Do đó, cần xây dựng  và thực hiện nghiêm các quy định, quy chế; chuẩn hóa quy trình đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học; Giữ gìn, phát huy truyền thống, bản sắc văn hóa Trường Đảng: “Tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc; cống hiến trong thực thi công vụ; cầu thị, sáng tạo, chất lượng trong đào tạo, nghiên cứu khoa học; kỷ cương nơi công sở; văn minh trong ứng xử”[4]. Thực hiện các hoạt động có kỷ luật, kỷ cương và xây dựng văn hóa trường đảng là nền tảng để xây dựng trường đạt chuẩn mức 2 theo Quy định số 396-QĐ/TW, ngày 06/01/2026 của Ban Bí thư.

Thứ tư, phát huy tinh thần học tập, truyền bá lý luận, nâng cao vai trò tham mưu chính sách cho thành phố. Để đáp ứng yêu cầu phát triển bứt phá của thành phố, Trường Chính trị Tô Hiệu cần phải chủ động nghiên cứu các vấn đề mới về phát triển không gian đô thị, quản trị địa phương, nghiên cứu chính sách và tổng kết thực tiễn, đóng góp luận cứ khoa học cho Thành ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thành phố trong ban hành chính sách. Đây là yêu cầu cấp thiết khi Hải Phòng đang chuyển mình trở thành trung tâm công nghiệp, logistic– dịch vụ lớn của cả nước.

3. Nghĩ về định hướng phát triển Nhà trường trong kỷ nguyên mới

Trong kỷ nguyên mới, sau khi hợp nhất hai trường chính trị cần xác định đây không chỉ là sự cộng gộp về tổ chức mà là quá trình tái cấu trúc hệ thống. Thiết nghĩ cần định hướng chiến lược rõ ràng cho sự phát triển của Nhà trường theo hướng sau:

Thứ nhất, lấy hệ giá trị cốt lõi của tinh thần Tô Hiệu để định hướng cho chiến lược phát triển Nhà truòng. Đó là trung thành tuyệt đối với Đảng, kiên định lý tưởng, kỷ luật tổ chức, coi trọng giáo dục lý luận, nêu gương, biến thách thức thành động lực đổi mới.

Thứ hai, xác định rõ sứ mệnh và tầm nhìn. Xây dựng Trường trở thành trung tâm đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu chính trị và hành chính chất lượng cao, dẫn đầu trong các trường chính trị tỉnh, thành phố trong cả nước. Không chỉ dừng ở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức mà mở rộng sang nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và tham mưu chính sách địa phương.

Thứ ba, phát triển đội ngũ theo hướng chuyên sâu, có năng lực và sẵn sàng đảm nhiệm các nhiệm vụ mới. Tinh thần tổ chức kỷ luật, không ngại vượt khó và học tập của Tô Hiệu phải được chuyển hóa thành chiến lược phát triển đội ngũ theo các tiêu chí của trường chính trị chuẩn mức 2. Đội ngũ cán bộ, viên chức không chỉ giỏi lý luận mà phải am hiểu thực tiễn thành phố sau hợp nhất, hình thành nhóm nghiên cứu mạnh về: quản trị đô thị, phát triển công nghiệp, dịch vụ, chuyển đổi số, quản trị địa phương.

Kỷ niệm ngày sinh đồng chí Tô Hiệu không chỉ là dịp tri ân một nhà cách mạng tiền bối, mà còn là cơ hội để soi chiếu lại trách nhiệm của ngôi trường chính trị mang tên đồng chí. Trong kỷ nguyên mới của dân tộc, khi Hải Phòng đang vươn mình mạnh mẽ, Trường Chính trị Tô Hiệu cần khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và tham mưu chính sách chất lượng cao cho thành phố. Phát huy tinh thần Tô Hiệu không phải khẩu hiệu, mà phải được thể hiện bằng chuẩn mực nghề nghiệp, bằng chất lượng đào tạo và bằng những đóng góp cụ thể cho sự phát triển của thành phố Cảng anh hùng.