Nguyễn Thị Huyền*

1. Mở đầu

          Tự học, tự nghiên cứu là một trong những nội dung quan trọng, cần thiết đối với đội ngũ nhà giáo nói chung, đội ngũ giảng viên, trong đó có giảng viên trường chính trị nói riêng. Tự học, tự nghiên cứu có thể hiểu là quá trình tư duy, tiếp thu kiến thức một cách chủ động, linh hoạt  trong đó nhấn mạnh đến việc sử dụng các phương pháp để có thể am hiểu thành thạo một nội dung hay lĩnh vực nào đó trong cuộc sống. Tự học, tự nghiên cứu là nền tảng, là động lực để mỗi giảng viên tự hoàn thiện kiến thức, kỹ năng của mình, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của cá nhân giảng viên và của nhà trường.

          Để đáp ứng mục tiêu hình thành một đội ngũ giảng viên có năng lực chuyên môn, năng lực nghiên cứu khoa học thì việc tự học, tự nghiên cứu của người giảng viên nói chung, giảng viên tại Trường Chính trị Tô Hiệu nói riêng là yêu cầu cần thiết.

2. Yêu cầu đặt ra đối với việc tự học, tự nghiên cứu của giảng viên trường chính trị

          Trước hết, việc tự học, tự nghiên cứu của giảng viên trường chính trị xuất phát từ yêu cầu thực hiện quan điểm của Đảng, chính sách của Nhà nước về việc tự học suốt đời

          Lịch sử nước ta đã ghi nhận nhiều tấm gương tự học, tự nghiên cứu mà tiêu biểu hơn cả là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người nói rằng: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời. Suốt đời phải gắn liền lý luận với thực tế. Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi. Thế giới ngày ngày đổi mới, nhân dân ta ngày càng tiến bộ, cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp nhân dân”[1].

Từ nhiều năm nay, quan điểm của Đảng, Nhà nước ta đều hướng vào việc xây dựng một xã hội học tập trong đó nêu rõ mục đích “Học tập suốt đời, góp phần nâng cao dân trí và năng lực công dân, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chất lượng sống của bản thân, gia đình và xã hội”. Tại Nghị quyết số 29-NQ/TW về “đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã khẳng định yêu cầu về việc tự học: “Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời”. Bên cạnh đó, Nghị quyết xác định các điều kiện để đáp ứng nhu cầu tự học: “Đa dạng hóa nội dung, tài liệu học tập, đáp ứng yêu cầu của các bậc học, các chương trình giáo dục, đào tạo và nhu cầu học tập suốt đời của mọi người”.

          Thực hiện quan điểm, chủ trương của Đảng và các chính sách của nhà nước cùng tấm gương tự học của Chủ tịch Hồ Chí Minh, giảng viên trường chính trị cũng là đội ngũ thực hiện nhiệm vụ giáo dục - đào tạo của đất nước. Bởi vậy, đội ngũ này cần tiên phong trong việc thực hiện các yêu cầu nói trên.

          Thứ hai, việc tự học, tự nghiên cứu của người giảng viên xuất phát từ đòi hỏi của thực tiễn cuộc sống.

          Thế giới mỗi ngày đều có những thay đổi, phát triển không ngừng. Tri thức cũng theo đó thay đổi. Hiện nay, nội dung giảng dạy của các trường chính trị hầu hết tập trung vào các kiến thức về “lý luận chính trị - hành chính, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kiến thức và chuyên môn, nghiệp vụ về công tác xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội; kiến thức về một số lĩnh vực khác”[2]. Những nội dung này đều liên quan trực tiếp đến thực tiễn cuộc sống, đòi hỏi người giảng dạy lý luận chính trị phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đủ kiến thức lý luận để nắm bắt và lý giải khoa học về quy luật vận động xã hội đồng thời phải soi chiếu lý luận đó để giải quyết hoặc làm rõ các vấn đề thực tiễn. Để hoàn thành nhiệm vụ khó khăn này, một đòi hỏi không thể thiếu được đó là tinh thần tự học, tự nghiên cứu, hình thành tư duy độc lập của người giảng viên trường chính trị.

          Ba là, xuất phát từ yêu cầu của học viên trường chính trị

          Đặc trưng của học viên trường chính trị rất khác biệt so với các đối tượng học viên ở các chương trình đào tạo khác. Hầu hết họ đều là những cán bộ, công chức, viên chức các cơ quan, đơn vị, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp trên địa bàn địa phương. Đây đều là những người có trình độ chuyên môn khá cao, phần lớn đều được đào tạo bài bản. Đặc biệt, họ có thực tiễn công tác, am hiểu các vấn đề thực tiễn trong thực thi nhiệm vụ. Trong khi đó, thời đại ngày nay là thời đại của thông tin, mọi vấn đề đều được cập nhật nhanh chóng và có nhiều góc nhìn. Bởi vậy, nếu giảng viên trường chính trị không tự học, tự nghiên cứu để làm phong phú thêm kiến thức của mình thì dễ dẫn đến tình trạng lạc hậu so với xã hội và người học.

Bốn là, xuất phát từ yêu cầu của cơ quan quản lý chuyên môn: Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Trường Chính trị Tô  Hiệu và khoa chủ quản.

          Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên các trường chính trị là đòi hỏi thiết thực vì năng lực, trình độ chuyên môn của đội ngũ giảng viên là yếu tố quyết định đến chất lượng đào tạo và khẳng định uy tín, vị thế của nhà trường.

          Với yêu cầu của cơ quan quản lý chuyên môn ngày càng cao trong khi các chương trình đào tạo, bồi dưỡng hiện nay còn một số khó khăn như: vẫn còn ít các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu; thời gian và địa điểm tổ chức đào tạo, bồi dưỡng là yếu tố khó khăn đối với giảng viên,…Xuất phát từ đó, người giảng viên cần đề cao việc tự học, tự nghiên cứu để đáp ứng yêu cầu về chuyên môn; tạm thời giải quyết những vấn đề khó khăn do công tác đào tạo, bồi dưỡng mang lại.

          3. Một số gợi ý trong việc nâng cao tinh thần tự học, tự nghiên cứu của giảng viên trường chính trị Tô Hiệu hiện nay

          Tinh thần tự học, tự nghiên cứu các tri thức luôn được giảng viên Trường chính trị Tô Hiệu quan tâm. Tuy nhiên, để nâng cao hơn nữa, đưa việc tự học, tự nghiên cứu trở thành động lực thôi thúc trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, thiết nghĩ, cần có những gợi ý cụ thể:

          Thứ nhất, mỗi giảng viên cần xây dựng kế hoạc tự học, tự nghiên cứu cho bản thân

          Kế hoạch tự học, tự nghiên cứu các tri thức khoa học phải được xây dựng chi tiết, cụ thể, phù hợp với từng chuyên ngành của giảng viên giảng dạy. Trong kế hoạch tự học, tự nghiên cứu cần đưa ra mục tiêu với thời gian, cách thức thực hiện cụ thể.

          Thứ hai, xác định rõ phương pháp tự học, tự nghiên cứu đảm bảo chất lượng

          Các phương pháp tự học, tự nghiên cứu trước hết phải dựa trên nền tảng của sự quyết tâm, tính kỷ luật của người giảng viên. Khi sử dụng phương pháp tự học, tự nghiên cứu, hầu hết các giảng viên sẽ phải thực hiện quá trình tiếp thu kiến thức đa phần là một mình, ít chịu sự giám sát bởi cá nhân khác. Vì vậy, trong quá trình tự học, tự nghiên cứu sẽ có những tác động không mong muốn ảnh hưởng đến. Bởi vậy, trước hết, tính kỷ luật của người giảng viên cần được xác định đầu tiên.

          Bên cạnh đó, tự học, tự nghiên cứu đòi hỏi việc tiếp cận tài liệu học tập một cách khoa học. Theo đó, có thể thấy các bước tiếp cận tài liệu học tập về cơ bản bao gồm: Thu thập kiến thức; phân nhóm kiến thức; Sàng lọc, lựa chọn kiến thức phù hợp với yêu cầu của giảng viên; Đưa kiến thức đó vào bài giảng. Mỗi bước tiếp cận tài liệu để lĩnh hội tri thức lại có những đòi hỏi nhất định buộc người giảng viên thường xuyên rèn luyện mới có thể chủ động trong tư duy.

          Khi đã có tinh thần tự học, tự nghiên cứu, giảng viên cần duy trì, liên tục rèn luyện thói quen để trở thành kỹ năng. Thông qua việc chủ động tiếp cận tài liệu, các phương pháp tự học khoa học sẽ hình thành tư duy độc lập cho người giảng viên.

          Cuối cùng, việc tạo dựng một môi trường trong đó tinh thần tự học, tự nghiên cứu được đề cao là yếu tố quan trọng, thúc đẩy người giảng viên trong thực thi nhiệm vụ.

          Điều này phụ thuộc vào nhà lãnh đạo, quản lý. Bằng các biện pháp khuyến khích, động viên, thông qua các diễn đàn chính thức, đề cao tinh thần tự học, tự nghiên cứu. Nếu làm được như vậy sẽ tạo dựng được môi trường đề cao tinh thần tự học, tự nghiên cứu; làm cơ sở vững chắc để mỗi giảng viên hăng hái tham gia, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng của nhà trường, hướng đến việc xây dựng Trường Chính trị Tô Hiệu trở thành trường chính trị chuẩn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mà Thành ủy Hải Phòng đã đặt ra trong thời gian tới./.