Th.s Bùi Hải Thắng

GV khoa Nhà nước và pháp luật

Trường chính trị là một trường "đặc biệt" trong hệ thống giáo dục, đào tạo ở nước ta. Đặc biệt bởi người học ở trường không phải là những học sinh như các trường Tiểu học, Trung học, không phải là các sinh viên như các trường đại học, trường chuyên nghiệp trong cả nước, người học ở đây là những cán bộ, công chức, viên chức có chức vụ, chức danh trong hệ thống các cơ quan Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị-xã hội. Trường chính trị còn đặc biệt bởi độ tuổi của học viên, ở trường chính trị học viên không phải là những em học sinh nhỏ tuổi, không phải là những thanh niên như sinh viên, ở trường chính trị nhiều học viên có tuổi đời, tuổi công tác lớn hơn các thầy, cô giảng viên. Sự đặc biệt của trường chính trị còn thể hiện ở chương trình giảng dạy, ở trường chính trị người học và người dạy đều hướng tới những kiến thức, những môn học mà không trường nào trong ngành giáo dục, đào tạo có, đó là những môn học như quản lý nhà nước, nghiệp vụ xây dựng đảng, đoàn thể, công tác dân vận... Với chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cho thành phố Hải Phòng, trường Chính trị Tô Hiệu là một trường đặc biệt. Là một giảng viên trẻ được tuyển dụng về trường chính trị Tô Hiệu làm công tác giảng dạy tôi nhận thấy bản thân mình nói riêng và các giảng viên trẻ nói chung ngoài một số ưu điểm như: được đào tạo bài bản về chuyên môn, khả năng tiếp thu và vận dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại nhanh, hiệu quả… các giảng viên trẻ còn những hạn chế cần khắc phục trong quá trình giảng dạy như sau:

Thứ nhất, tâm lý giảng dạy chưa thật tốt

Hạn chế này được lý giải bằng một số nguyên nhân: khi giảng viên trẻ lên lớp, đa số các học viên ngồi dưới là những người đáng tuổi cha, chú giảng viên, thậm chí trường hợp đặc biệt học viên ngồi dưới lớp là cha, mẹ của giảng viên trên bục giảng, điều này dẫn đến sự lo lắng, hồi hộp và thậm chí tâm lý không thoải mái khi giảng dạy và ảnh hưởng đến hiệu quả giảng dạy. Về nghiệp vụ giảng dạy, các giảng viên trẻ của trường số đông tốt nghiệp các trường đại học ngoài sư phạm như Đại học luật, Đại học hành chính, Học viện báo chí tuyên truyền…sau đó học thêm nghiệp vụ sư phạm nên thời kỳ đầu giảng dạy còn những hạn chế về nghiệp vụ sư phạm. Vẫn có giảng viên học các trường sư phạm về công tác tại trường Chính trị Tô Hiệu nhưng không nhiều

Thứ hai, hạn chế về phương pháp giảng dạy lý luận chính trị  

Giảng dạy những môn học tại trường chính trị  đòi hỏi khả năng thuyết trình, khả năng lý luận của giảng viên phải tốt và thuyết phục. Để làm tốt việc này, người giảng viên trước tiên phải có kiến thức chuyên môn vững vàng kết hợp với khả năng thuyết trình tốt. Tuy nhiên, số giảng viên trẻ có cả hai khả năng này không nhiều, điều đó được thể hiện qua nhiều cuộc thi tuyển giảng viên, có những sinh viên ra trường với bằng tốt nghiệp loại giỏi nhưng khi tham gia thi tuyển giảng viên lại không trúng tuyển bởi  thiếu kỹ  năng thuyết trình. Số người như vậy thi tuyển về trường không ít. Thực tế, giảng viên trẻ đang công tác tại trường hiện nay chủ yếu xuất thân từ các trường đại học ngoài sư phạm, họ có kiến thức chuyên môn vững vàng nhưng để có khả năng thuyết trình, khả năng giảng dạy tốt họ cần phải rèn luyện và học hỏi nhiều hơn nữa.

Thứ ba, thiều kiến thức thực tiễn trong giảng dạy

Hạn chế này được lý giải bởi một số lý do: trong quá trình học tập tại các trường chuyên nghiệp, chương trình học tại các trường ít giảng dạy về thực tiễn mà chủ yếu là trang bị kiến thức lý luận nên khi ra trường sinh viên không có thực tiễn, đây cũng là vấn đề cần phải đổi mới trong quá trình đào tạo sinh viên tại Việt Nam. Bên cạnh đó, các giảng viên trẻ  còn ít về tuổi đời, tuổi nghề , kiến thức thực tiễn cũng như  kinh nghiệm  sống . Do vậy, trong qua trình truyền đạt trên lớp , sự kết hợp giữa thực tiễn với lý luận chưa thực sự nhuần nhuyễn nên tính thuyết  phục chưa cao.

Trên đây là một số hạn chế cũng như nguyên nhân trong qua trình thực hiện nhiệm vụ giảng dạy của giảng viên trẻ  dưới góc nhìn của "người trong cuộc"- đang công tác tại trường Chính trị Tô Hiệu. Để nâng cao chất lượng  giảng dạy,theo tôi, đội ngũ giảng viên trẻ cần phải vượt qua những" rào cản",khắc phục những hạn chế nêu trên, trước hết cần làm tốt một số giải như sau:

Thứ nhất, Bản thân các giảng viên trẻ phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng bài giảng trước khi đứng lớp để tạo sự tự tin cho mình. Về phía nhà trường và các khoa phòng nên tạo điều kiện hết mức để giảng viên trẻ không cảm thấy rào cản tâm lý trước khi giảng dạy. Đặc biệt, nhà trường nên tin tưởng và tạo điều kiện cho các giảng viên trẻ được tham gia giảng dạy tại những lớp học có đối tượng phù hợp như lớp Trung cấp lý luận chính trị-hành chính tập trung, lớp Bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước ngạch chuyên viên, đây là những lớp học có học viên là những người trẻ tuổi nên quan hệ giảng viên với học viên gần gũi và ít khoảng cách hơn. Các giảng viên trẻ sẽ tự tin hơn trong giảng dạy, từ đó họ mới dần hình thành nghiệp vụ giảng dạy mang tính nghề nghiệp, hiệu quả và phù hợp cho từng đối tượng học viên khác nhau.

Thứ hai,  Bên cạnh việc các giảng viên trẻ tự nghiên cứu sách vở, giáo trình, nên chủ động đi nghe giảng của những giảng viên khác trong và ngoài trường. Từ những người giảng tốt đến những giảng còn hạn chế từ đó giảng viên trẻ rút ra được những điểm tích cực học hỏi và rút kinh nghiệm với những nhược điểm, hạn chế của các giảng viên khác. Qua nghe giảng, giảng viên trẻ học được các kiến thức thực tiễn của chính những giảng viên mình đã dự giảng. Một biện pháp nữa có thể bổ sung kiến thức thực tiễn cho giảng viên trẻ đó là trong quá trình giảng dạy trên lớp giảng viên nên trao đổi, thảo luận với học viên, bởi chính học viên là những chuyên gia, là bậc thầy về thực tiễn, nếu được học viên đóng góp ý kiến, bổ sung bài giảng thì bài giảng sẽ trở lên hoàn thiện hơn. Tuy nhiên, một giải pháp rất quan trọng nữa từ phía nhà trường đó là nhà trường tạo điều kiện cho giảng viên nói chung và giảng viên trẻ nói riêng được tham gia nghiên cứu thực tế tại cơ sở. Nội dung này được quy định trong quy chế giảng viên do Hiệu trưởng ban hành. Nhưng một giải pháp mang tính hệ thống, hiệu quả và dài hạn đáp ứng cơ bản việc bổ sung kiến thức thực tiễn cho giảng viên trẻ đó là đưa giảng viên về công tác có thời hạn tại cơ sở. Giảng viên có làm việc mới thấy thực tiễn như thế nào, thực tiễn có giống với lý luận giảng dạy không, từ đó kết hợp lý luận với thực tiễn sẽ làm cho bài giảng có tính thuyết phục cao hơn. Vấn đề đưa giảng viên trẻ công tác có thời hạn tại cơ sở đã được trường Chính trị Tô Hiệu xây dựng kế hoạch và lộ trình cụ thể. Nhưng muốn thực hiện được kế hoạch này cá nhân tôi nhận thấy cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị thành phố. Phải tạo được sự đồng thuận từ cấp thành phố đến địa bàn chính quyền các xã, phường, thị trấn. Các nhà quản lý phải thấy được tầm quan trọng của công tác giảng dạy chính trị, muốn đào tạo giảng viên giỏi, muốn thuyết phục được học viên là các cán bộ, công chức của cơ sở người dạy cần có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận với thực tiễn. Để nâng cao chất lượng giảng dạy giảng viên phải thường xuyên cập nhật, bổ sung kiến thức mới và gắn với thực tiễn.

Trên đây là một số vấn đề liên quan tới giảng viên trẻ đang công tác tại trường Chính trị Tô Hiệu mà cá nhân tôi nhận thấy. Rất mong nhà trường quan tâm, chú ý, tạo điều kiện hơn nữa cho đội ngũ giảng viên trẻ để họ nhanh chóng trưởng thành và đóng góp nhiều hơn cho công tác giảng dạy, đóng góp nhiều hơn nữa để xây dựng trường Chính trị Tô Hiệu sớm thành trường chuẩn trong hệ thống các trường chính trị trong cả nước./.