ThS. Nguyễn Văn Hiểu - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường

Là người nhận thức rất rõ về công tác huấn luyện cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh coi trọng một cách toàn diện mọi công đoạn, mọi quá trình của công tác cán bộ; trong đó có công tác huấn luyện cán bộ. Từ ý thức rằng một dân tộc dốt là một dân tộc yếu; nên Người yêu cầu mọi người phải luôn cố gắng phấn đấu học tập, nhất là đối với người cán bộ. Bác coi “Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”(1), là khâu có ý nghĩa quyết định đến trình độ và chất lượng của cán bộ. Vì vậy, trong di sản Người để lại, tư tưởng về huấn luyện cán bộ giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Với công tác này, Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở những bài nói, bài viết hay những chỉ thị, mà Người còn trực tiếp mở các lớp huấn luyện cán bộ và bản thân Người cũng tham gia giảng dạy, chỉ dẫn công việc về giảng dạy ở nhiều trường, lớp huấn luyện cán bộ.

Theo Hồ Chí Minh, huấn luyện cán bộ là công việc có phạm vi rộng, có nội dung vừa giảng dạy, vừa hướng dẫn, luyện tập; từ mục đích đến yêu cầu của huấn luyện, từ nội dung đến phương pháp của huấn luyện, từ chủ thể đến đối tượng huấn luyện.

1. Về chủ thể huấn luyện cán bộ

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng không phải ai cũng tiến hành huấn luyện được. Trước hết cần xác định rõ đó là một nghề, nên cần phải có sự thông thạo nghề; đòi hỏi người huấn luyện phải nắm vững phương pháp, đối tượng, nội dung và tài liệu huấn luyện; đồng thời phải đạt được những tiêu chuẩn cơ bản nhất định:

Về tư tưởng phải thông suốt, kiên định, nắm vững những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Về đạo đức phải là tấm gương sáng với những đức tính tốt của người cán bộ cách mạng.

Có lề lối làm việc nghiêm túc, khoa học, biết sắp xếp thời gian cho từng bài dạy một cách hợp lý, thích hợp với từng đối tượng người học.

2. Về đối tượng huấn luyện cán bộ

Bác đòi hỏi mỗi người học phải tự trả lời cho được câu hỏi học để làm gì? Phải có tinh thần lấy tự học làm cốt và tự động học tập. Trong học tập phải chú trọng tu dưỡng đạo đức cách mạng, coi đó vừa là biện pháp, vừa là mục đích của học tập “Học để tu dưỡng đạo đức cách mạng; có đạo đức cách mạng thì mới hy sinh tận tụy với cách mạng, mới lãnh đạo được quần chúng, đưa cách mạng tới thắng lợi hoàn toàn.”(2)

3.Về mục đích huấn luyện cán bộ

Huấn luyện cán bộ là nhằm tạo ra mẫu người mà cách mạng cần. Đó là những con người phải biết đặt lợi ích chung của đất nước lên trên lợi ích của cá nhân mình; đó phải là những người biết cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư, vừa có đức, vừa có tài, có niềm tin vào lý tưởng. Mục đích của học tập không phải chỉ lấy bằng cấp, mà phải theo đúng nhu cầu, đòi hỏi của thực tiễn công việc cách mạng; như Bác đánh giá: “Các ngành công tác như là người tiêu thụ hàng. Ban huấn luyện như là người làm ra hàng. Làm ra hàng phải đúng với yêu cầu của người tiêu thụ. Nếu người ta cần nhiều xe mà mình làm ra nhiều bình thì ế hàng.”(3)

4. Về yêu cầu của huấn luyện cán bộ

Do là công việc khó, nên đòi hỏi phải có sự nỗ lực của cả người huấn luyện và người được huấn luyện, để huấn luyện sao có hiệu quả cao và thiết thực: “Mở lớp nào cho ra lớp ấy. Lựa chọn người dạy và người đến học cho cẩn thận. Đừng mở lớp lung tung”(4). Bác đòi hỏi việc học phải đi đôi với hành, lý luận phải gắn liền với thực tiễn, vì theo Bác “Nghiên cứu mà không thực hành là nghiên cứu suông. Thực hành mà không nghiên cứu thì hay bị mù quáng.”(5)

5. Về phương pháp huấn luyện cán bộ

Theo Hồ Chí Minh phải kết hợp giữa chính quy với không chính quy, giữa học tập trung với tự học. Cần phải xác định việc học tập là công việc suốt đời, học bằng nhiều cách và học ở nhiều nơi “Học trong sách báo, học trong công tác, học với anh em, học hỏi quần chúng.”(6)

6. Về nội dung huấn luyện bán bộ

Theo Bác, nội dung huấn luyện đối với cán bộ phải mang tính toàn diện, phong phú:

Huấn luyện lý luận chính trị là nhiệm vụ cơ bản, lâu dài và phải được tiến hành thường xuyên. Huấn luyện lý luận phải liên hệ với thực tế, tránh huấn luyện lý luận suông.

Huấn luyện chuyên môn nghiệp vụ sao cho mỗi cán bộ phải biết một nghề, làm việc gì thì học việc ấy, nhất là phải đáp ứng được đúng nhu cầu của xã hội “Huấn luyện cán bộ là cốt để cung cấp cán bộ cho các ngành công tác.”(7)

7. Về tài liệu huấn luyện cán bộ

Trong huấn luyện cán bộ, tài liệu là vấn đề quan trọng, ảnh hưởng lớn đến chất lượng huấn luyện cán bộ. Tài liệu huấn luyện phải được xem xét, lựa chọn một cách kỹ càng; phải chú ý đến mức độ phù hợp của tài liệu với trình độ của đối tượng được huấn luyện. Tài liệu là những yếu tố không thể thiếu trong huấn luyện cán bộ. Nhưng sử dụng tài liệu đến mức nào còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Trong quá trình huấn luyện cán bộ phải kết hợp nhiều loại tài liệu với nhau và phải tùy thuộc vào từng điều kiện cụ thể.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về huấn luyện cán bộ là nội dung quan trọng trong tổng thể hệ tư tưởng của Người về công tác cán bộ nói riêng và toàn bộ hệ tư tưởng của Người nói chung. Thực hiện một cách nghiên túc và đầy đủ tư tưởng của Bác trong công tác huấn luyện đội ngũ cán bộ ngày nay chắc chắn sẽ là điều kiện quan trọng để xây dựng được đội ngũ cán bộ cách mạng vừa hồng, vừa chuyên theo đúng nghĩa.

 -----------------

(1), (5)  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 5, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2000, tr 269, tr 417.

(2), (3), (4), (7) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 6, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2000, tr 50, tr 48, tr 52, tr 48.

(6) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 7, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2000, tr 83.