Ths Đặng Thị Dư - Trưởng Phòng QLĐT và NCKH

Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc ta, với tinh thần “giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh”, các thế hệ phụ nữ Việt Nam đã đóng góp công lao to lớn vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao tinh thần yêu nước và sự đóng góp to lớn của phụ nữ Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, như lời Người khẳng định “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ”. Từ nhận thức và đánh giá đúng đắn đó, trong mối quan tâm, chăm lo chung của Người tới các phong trào thi đua yêu nước của các tầng lớp nhân dân, có sự quan tâm  đặc biệt tới phong trào thi đua của phụ nữ Việt Nam. Tiêu biểu trong số đó là phong trào phụ nữ “Ba đảm đang” – phong trào do chính Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tên, trở thành mốc son trong lịch sử phong trào phụ nữ Việt Nam, có tác dụng to lớn và sức lan tỏa mạnh mẽ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Nhân dịp kỉ niệm 90 năm ngày thành lập Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam (20.10.930- 20.10.2020 ), cùng trở về với không  khí  sôi nổi hào hùng  của một phong trào thi đua yêu nước  gắn liền với đóng góp to lớn của phụ nữ miền Bắc  trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước: phong trào phụ nữ  “Ba đảm đang”.  

Sau khi trắng trợn phá hoại Hiệp định Geneva năm 1954, đế quốc Mỹ đem quân xâm lược miền Nam Việt Nam, đồng thời dùng không quân đánh phá hòng hủy diệt miền Bắc XHCN. Miền Bắc vừa sản xuất, vừa chiến đấu trở thành hậu phương lớn của tiền tuyến lớn miền Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Phụ nữ Việt Nam hơn ai hết, nhận thức sâu sắc: thân thế, sự nghiệp, hạnh phúc gia đình gắn liền với vận mệnh đất nước. Trong không khí sục sôi thi đua chống Mỹ cứu nước,  ngày 18/3/1965, Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam trên cơ sở phong trào khởi phát ở huyện Đan Phượng, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội) đã thảo luận kỹ và đề xuất với Trung ương Đảng tổ chức cuộc vận động phụ nữ “Ba đảm nhiệm” với 3 nội dung: (1) Phụ nữ đảm nhiệm sản xuất và công tác thay thế cho chồng con đi chiến đấu; (2) Phụ nữ đảm nhiệm việc gia đình cho chồng, con, anh em tòng quân và phục vụ lâu dài trong quân đội; (3) Phụ nữ đảm nhiệm phục vụ chiến đấu, tham gia dân quân tự vệ, tập luyện quân sự để sẵn sàng chiến đấu, phục vụ bộ đội, công an, dân quân tự vệ khi chiến đấu. Đề xuất của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã được Trung ương Đảng đồng ý. Ngày 22/3/1965, Ban thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam ban hành Chỉ thị số 03 phát động phong trào phụ nữ “Ba đảm nhiệm”. Bác Hồ rất chú ý tới phong trào của chị em phụ nữ và Người gợi ý sửa từ “Ba đảm nhiệm” thành “Ba đảm đang”. Tuy chỉ thay đổi một chữ nhưng đã phản ánh được đúng bản chất của người phụ nữ Việt Nam trong gian khó, phù hợp với truyền thống của phụ nữ Việt Nam.

Ba đảm đang trong  Chỉ thị số 03/CT của Trung ương Hội gồm :

1. Ðảm đang sản xuất, công tác, thay thế nam giới đi chiến đấu;

2. Ðảm đang gia đình, khuyến khích chồng con đi chiến đấu;

3. Ðảm đang phục vụ chiến đấu khi cần thiết.

Phong trào “Ba đảm đang” trở thành phong trào cách mạng sôi nổi, rộng khắp trong phụ nữ toàn miền Bắc. Phong trào đã đáp ứng kịp thời yêu cầu cấp bách của cuộc kháng chiến: bảo vệ miền bắc XHCN, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc; phát huy truyền thống yêu nước và cách mạng của phụ nữ Việt Nam. Rèn luyện vươn lên "Ba đảm đảng", người phụ nữ không những phục vụ đắc lực cuộc chiến đấu bảo vệ đất nước, mà còn nâng cao vị thế của mình trong gia đình, xã hội. Chủ trương này hoàn toàn phù hợp nguyện vọng, khả năng chị em, nên đã nhanh chóng đi vào cuộc sống. Chỉ sau hơn một tháng phát động đã có 1.750.000 phụ nữ đạt "Ba đảm đang" xuất sắc. Ðồng thời, Trung ương Ðảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách, biện pháp thiết thực nhằm hỗ trợ phong trào. Nhiều trường, lớp "Ba đảm đang" ở các địa phương tích cực đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ văn hóa, kiến thức khoa học-kỹ thuật và năng lực quản lý cho hàng chục vạn cán bộ phụ nữ cốt cán, hàng triệu hội viên "Ba đảm đang". Phong trào đã nhanh chóng phát triển thành cao trào cách mạng sôi nổi, rộng lớn, huy động được sức mạnh tổng hợp của hàng triệu phụ nữ từ nông thôn tới thành thị, từ miền ngược đến miền xuôi, trên mọi lĩnh vực hoạt động; biến tiềm năng cách mạng của phụ nữ thành hiện thực sinh động, thành nguồn sức mạnh vật chất và tinh thần to lớn, góp phần đánh thắng giặc Mỹ xâm lược;

55 năm đã trôi qua, nhưng những dấu ấn của phong trào phụ nữ “Ba đảm đang” vẫn mãi là niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam, là minh chứng sinh động cho tinh thần yêu nước nồng nàn và nhiệt tình cách mạng, sức mạnh to lớn của chị em phụ nữ trong công cuộc đấu tranh thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những giá trị tinh thần và hiệu quả to lớn của phong trào “Ba đảm đang” vẫn giữ nguyên giá trị và trở thành truyền thống tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam.

Phát huy truyền thống “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” của phụ nữ Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh, kế thừa tinh thần “Ba đảm đang”, phụ nữ Việt Nam   đã và đang đóng góp tích cực, trách nhiệm, nhiệt huyết vào thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của đất nước và sự nghiệp bình đẳng giới, góp phần xây dựng nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.  Phong trào phụ nữ  “Ba đảm đang” mãi mãi  đi vào lịch sử như một mốc son chói lọi, làm rạng rỡ truyền thống phụ nữ Việt Nam, xứng danh  con cháu Bà Trưng, Bà Triệu, góp phần tô thắm lịch sử oanh liệt của dân tộc Việt Nam anh hùng.