Cách mạng tháng Tám năm 1945 là cuộc Cách mạng giải phóng dân tộc. Bằng phân tích và dự báo chính xác tình hình của Bác Hồ, Bác và Trung ương Đảng đã có quyết sách đúng đắn, kịp thời, nhanh chóng chớp thời cơ chỉ đạo phát động tổng khời nghĩa giành chính quyền trong phạm vi cả nước. Ngay sau khi Chính phủ lâm thời do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu được Quốc dân Đại hội – Hội nghị diên hồng của cả nước thông qua và Bản quấn lệnh số 1 về tổng khởi nghĩa được phát đi, khắp mọi nơi trên cả nước, mọi tầng lớp nhân dân yêu nước đã nhất tề đứng lên giành chính quyền về tay mình, mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc sau hơn tám chục năm đô hộ của Thực dân Pháp. Đây là kỷ nguyên độc lập bền vững của nước Việt Nam mới, chuẩn bị cho tiền đề xây dựng ở nước ta một chế độ xã hội mới.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 không chỉ mở ra kỷ nguyên mới cho nền độc lập dân tộc của nước ta, mà còn đặt nền móng cho việc xây dựng nền dân chủ của nước Việt Nam trong thời đại mới. Tiên đoán chính xác thời cuộc để lãnh đạo tổng khởi nghĩa trong toàn quốc nhưng Bác vàTrung ương Đảng đã chuẩn bị luôn cả tiền đề chính trị, pháp lý cho việc xây dựng một xã hội và Nhà nước Việt Nam dân chủ tiến bộ. Đó chính là một Đại hội mang tính Diên hồng do Mặt trận Việt Minh triệu tập tại Tân Trào, Tuyên Quang để bàn về vấn đề trọng đại của đất nước, thông qua danh sách Chính phủ lâm thời do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu phát động và lãnh đạo cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong phạm vi cả nước, lập nên một thể chế chính trị mới tại Việt Nam là Dân chủ cộng hòa.
Mặt trậnViệt Minh là tổ chức Mặt trận tập hợp tất cả các lực lượng yêu nước, tiến bộ để đoàn kết toàn dân hướng đến giành độc lập dân tộc cho đất nước. Mặt trận triệu tập và chủ trì Quốc dân Đại hội gồm đại biểu đại diện cho cả ba miềm Bắc. Trung, Nam, cho cả kiều bào ta ở nước ngoài, gồm đại diện cho tất cả các thành phần, lực lượng yêu nước. Như vậy tính dân chủ tiến bộ của việc triệu tập Đại hội và thành phần Đại hội là biểu hiện rất rõ về chính trị. Đại hội thông qua danh sách Chính phủ lâm thời do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu và Chính phủ lâm thời phát đi bản Quân lệnh về tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước là khẳng định mang tính pháp lý về nền dân chủ tiến bộ cho một thể chế chính trị mới của nước ta.
Như vậy, thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã mở ra kỷ nguyên mới - độc lập dân tộc cho nước Việt Nam, đồng thời đặt nền móng chính thức cả về chính trị và pháp lý cho việc xây dựng nền dân chủ tiến bộ của nước Việt Nam.
ThS. Nguyễn Văn Hiểu
Phó Hiệu trưởng Trường