Ngày 26-11-1979, lần đầu tiên, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IV ban hành Chỉ thị số 83-CT/TW “về việc phát thẻ đảng viên” trong Đảng. Như vậy, thẻ đảng viên là tín vật chứng nhận quan trọng của người đảng viên, được phát khi đảng viên đã được công nhận đảng viên chính thức, góp phần đưa công tác quản lý đảng viên vào nền nếp, ngăn ngừa kẻ địch, phần tử xấu xâm nhập vào Đảng. Hình ảnh những tấm thẻ đảng thường được các đảng viên dùng mỗi khi biểu quyết trong các kỳ đại hội đảng bộ các cấp từ Trung ương đến cơ sở thể hiện chính kiến của từng đảng viên đối với từng công việc của Đảng.

Tuy nhiên, vẫn có những tổ chức đảng thiếu sự kiểm tra việc sử dụng, bảo quản thẻ của người đảng viên, vẫn có một số đảng viên chưa hiểu hết ý nghĩa, tầm quan trọng cũng như việc sử dụng sao cho đúng tấm thẻ đảng như: “quên” dùng thẻ đảng khi biểu quyết trong sinh hoạt đảng, không biết cầm chiếc thẻ đảng sao cho đúng khi biểu quyết; đáng phê phán hơn là có đảng viên còn dùng thẻ đảng để cầm cố vay tiền rồi không trả hoặc bỏ trốn, làm mất đi thanh danh, uy tín của Đảng, tư cách của người đảng viên và mất niềm tin của nhân dân. Bởi vậy, đối với bất kỳ đảng viên nào cũng cần có những nhận thức đúng về tấm thẻ đảng viên của mình và sử dụng sao cho xứng đáng.

1. Về phát thẻ đảng viên:

Thẻ đảng viên được phát cho đảng viên chính thức, chi bộ tổ chức phát thẻ đảng viên trong kỳ sinh hoạt chi bộ gần nhất, sau khi có quyết định của cấp có thẩm quyền.

Đảng viên được nhận thẻ đảng viên phải thực hiện đúng những quy định về sử dụng và bảo quản thẻ, khi mất hoặc làm hỏng thẻ phải báo cáo ngay với cấp ủy để xét cấp lại hoặc đổi thẻ đảng viên.

Cấp ủy cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng xem xét, ra quyết định phát thẻ đảng viên và quản lý sổ phát thẻ đảng viên; đảng viên thuộc Đảng bộ Ngoài nước do Đảng ủy Ngoài nước xem xét, ra quyết định.

Tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương chỉ đạo và kiểm tra việc phát thẻ đảng viên.

Như vậy, thẻ đảng được phát cho các đảng viên được kết nạp theo Điều lệ của Đảng Cộng sản Việt Nam và là bằng chứng chứng tỏ một người là thành viên của Đảng cộng sản Việt Nam. Theo quy định chung thì đảng viên chính thức có đủ tư cách mới được phát thẻ đảng viên. Nếu đảng viên bị thi hành kỷ luật về Đảng từ hình thức khiển trách trở lên thì chưa phát thẻ đảng viên. Không phát thẻ cho đảng viên đang bị bệnh tâm thần. Việc phát thẻ đảng viên thông thường được tổ chức thành một buổi lễ trao thẻ (phát thẻ) đảng viên.

2. Về sử dụng và quản lý thẻ đảng viên:

- Đảng viên sử dụng thẻ đảng viên của mình trong những trường hợp:

+ Biểu quyết trong sinh hoạt đảng (sinh hoạt chi bộ, hội nghị đảng bộ, hội nghị của cấp ủy các cấp).

+ Biểu quyết trong đại hội chi bộ và đại hội đảng bộ các cấp, cụ thể là:

 Bầu các cơ quan điều hành, giúp việc đại hội, hội nghị (đoàn chủ tịch đại hội, đoàn thư ký, chủ tịch hội nghị, ban thẩm tra tư cách đại biểu, ban kiểm phiếu...).

 Thông qua số lượng và danh sách bầu cử. 

+ Trình thẻ đảng viên khi làm thủ tục chuyển sinh hoạt đảng; khi ra ngoài nước phải giao thẻ đảng viên cho Đảng ủy Ngoài nước quản lý.

- Khi đến thời hạn kiểm tra và đóng dấu kiểm tra thẻ đảng viên, đảng viên có trách nhiệm nộp và ký nhận vào danh sách đã bàn giao thẻ cho cấp ủy chi bộ.

- Đảng viên có trách nhiệm bảo quản thẻ đảng viên cẩn thận, không được để rách nát, hỏng, mất.

- Trường hợp bị mất thẻ đảng viên: Đảng viên phải nộp giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc mất thẻ đảng viên, viết tường trình và kiểm điểm trước chi bộ về việc mắt thẻ đảng viên.

- Trường hợp hỏng thẻ đảng viên: Đảng viên phải viết bản kiểm điểm nêu rõ lý do hỏng thẻ đảng viên trình bày trước chi bộ, đồng thời nộp lại thẻ hỏng và 2 ảnh 2x3 cho chi bộ để được đổi lại thẻ đảng viên.

Chi bộ xem xét, đề nghị cấp ủy có thẩm quyền quyết định xóa tên đảng viên trong danh sách đảng viên đối với đảng viên tự ý trả thẻ đảng viên hoặc tự hủy thẻ đảng viên.

Tấm thẻ đảng sẽ theo suốt cuộc đời của mỗi đảng viên. Do đó, mỗi chúng ta - những người đảng viên chân chính phải biết phấn đấu cho mục tiêu, lý tưởng của Đảng, phải biết đặt lợi ích của Tổ quốc, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên trên lợi ích cá nhân, luôn đi đầu trong mọi hoạt động, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, không ngại gian khổ, hy sinh. Các tổ chức đảng cần tăng cường sự quan tâm đến việc giữ gìn và sử dụng thẻ đảng viên trong sinh hoạt đảng, coi đó là một trong những nội dung quan trọng trong lãnh đạo nâng cao chất lượng đảng viên, chất lượng sinh hoạt chi bộ; là cơ sở, căn cứ để đánh giá, xếp loại tổ chức đảng hàng năm.

Nguyễn Thị Vân - Giảng viên Khoa Xây dựng Đảng