Công đoàn Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân, đội ngũ trí thức và người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện; là thành viên trong hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; được Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và toàn thể công nhân, viên chức, lao động thừa nhận.
Sự ra đời của tổ chức Công đoàn Việt Nam gắn liền với sự hình thành, phát triển của giai cấp công nhân và hoạt động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Người đặt nền móng về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của tổ chức Công đoàn Việt Nam. Trong tác phẩm “Đường Kách mệnh” viết năm 1927, Nguyễn Ái Quốc đã nhấn mạnh tính chất và nhiệm vụ của Công hội là: “Tổ chức Công hội trước là để cho công nhân đi lại với nhau cho có cảm tình, hai là để nghiên cứu với nhau, ba là để sửa sang cách sinh hoạt của công nhân cho khá hơn bây giờ, bốn là giữ gìn quyền lợi cho công nhân, năm là để giúp cho quốc dân, giúp cho thế giới”.
Như một tất yếu của lịch sử, các tổ chức Công hội sơ khai ra đời; đặc biệt là tổ chức Công hội Đỏ do người công nhân ưu tú Tôn Đức Thắng (sau này là Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) sáng lập đã đáp ứng yêu cầu cấp thiết của phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân Việt Nam những thập niên đầu thế kỷ 20; tạo một bước ngoặt to lớn trong phong lịch sử trào đấu tranh của công nhân, đó là chuyển từ đấu tranh tự phát sang đấu tranh tự giác, từ việc đấu tranh chỉ để đòi những quyền lợi trước mắt sang đấu tranh có tổ chức và mang tính chính trị, từ đó có những đóng góp quan trọng vào phong trào đấu tranh của công nhân thế giới.
Bằng con đường “Vô sản hoá”, nhiều cán bộ do Nguyễn Ái Quốc đào tạo đã vào làm việc trong các nhà máy, thâm nhập các khu lao động, các xóm thợ để tuyên truyền vận động công nhân. Nhờ vậy, từ 1926-1929 đã xây dựng được nhiều cơ sở Công hội trong các nhà máy, hầm mỏ, đồn điền, xưởng thợ, bến cảng ở các trung tâm kinh tế, chính trị quan trọng trên khắp cả nước. Cuối năm 1928, đầu năm 1929, nhiều tổ chức Công hội Đỏ được thành lập ở các xí nghiệp và phát triển, dần dần được thống nhất thành Tổng Công hội Đỏ cấp tỉnh, thành phố (Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Hòn Gai).
Yêu cầu khách quan của cách mạng đòi hỏi phải có đội tiên phong chính trị là chính đảng của giai cấp công nhân ra đời để lãnh đạo phong trào đấu tranh của công nhân, đồng thời lãnh đạo phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập tự, do cho Tổ quốc. Năm 1929, ba tổ chức Đảng cộng sản Việt Nam ra đời (tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam, được thành lập ngày 3-2-1930), bước đầu đáp ứng yêu cầu của phong trào yêu nước và phong trào công nhân. Nhờ đó, tổ chức Công hội càng phát triển nhanh chóng, nhất là ở các tỉnh miền Bắc, nơi có nhiều trung tâm công nghiệp, nơi tập trung một số lượng lớn công nhân.
Để đáp ứng yêu cầu cấp thiết của công tác vận động công nhân và tăng cường sức mạnh cho tổ chức Công hội, ngày 28/7/1929, theo quyết định của Đông Dương Cộng sản Đảng, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh triệu tập Hội nghị đại biểu Công hội Đỏ Bắc kỳ lần thứ nhất, họp tại số nhà 15 Hàng Nón, Hà Nội. Hội nghị đã bầu Ban Chấp hành lâm thời gồm 6 ủy viên, do đồng chí Nguyễn Đức Cảnh phụ trách. Hội nghị đã thông qua Chương trình, Điều lệ, phương hướng hoạt động và quyết định xuất bản Báo Lao động và Tạp chí Công hội Đỏ. Sau này, Đại hội V Công đoàn Việt Nam (tháng 11-1983) đã quyết định lấy ngày 28/7/1929 là ngày kỷ niệm thành lập Công đoàn Việt Nam.
Sự ra đời của Công đoàn Việt Nam có ý nghĩa to lớn, đánh dấu sự lớn mạnh của phong trào công nhân và sự trưởng thành của giai cấp công nhân Việt Nam. Trải qua các thời kỳ lịch sử của cách mạng, cũng như trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tổ chức Công đoàn Việt Nam luôn là lực lượng nòng cốt, lực lượng đi đầu cùng với nhân dân cả nước viết lên những trang sử vẻ vang, truyền thống hào hùng của dân tộc.
Bước vào công cuộc đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo, Công đoàn đã chú trọng đổi mới tổ chức, nội dung, phương thức hoạt động, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động tham gia quản lý kinh tế, quản lý xã hội, tuyên truyền, giáo dục trong công nhân, tổ chức nhiều phong trào thi đua "Lao động giỏi", "Lao động sáng tạo", "Thi đua phục vụ CNH, HÐH nông nghiệp và phát triển nông thôn", xây dựng môi trường "Xanh - Sạch - Đẹp", "Bảo đảm an toàn vệ sinh lao động"…; tích cực, chủ động và thực hiện có hiệu quả chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động; đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, giữ vững quốc phòng an ninh, tiếp tục nâng cao vị thế của tổ chức Công đoàn Việt Nam.
Với chặng đường 89 năm xây dựng và phát triển, trải qua 11 kỳ Đại hội, Công đoàn Việt Nam đã và đang có những đóng góp quan trọng cùng với toàn Đảng, toàn dân đạt được những thành tựu bước đầu trong công cuộc đổi mới đất nước, cũng như góp phần xây dựng giai cấp công nhân ngày càng vững mạnh, xứng đáng là lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Công đoàn Trường Chính trị Tô Hiệu là công đoàn cơ sở trực thuộc Công đoàn Viên chức Thành phố Hải Phòng với 59 đoàn viên sinh hoạt tại 7 tổ công đoàn; là tổ chức đại diện cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, thành viên trong hệ thống chính trị của Trường. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ Trường, Công đoàn luôn hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ của mình; phát huy truyền thống đoàn kết, đổi mới, sáng tạo. Các cấp công đoàn trong Trường đã tích cực phấn đấu vì quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, vì sự nghiệp phát triển của nhà trường. Trong nhiều năm qua, hoạt động công đoàn trong trường ngày càng khởi sắc, đã đạt được nhiều kết quả trên tất cả các mặt, các lĩnh vực công tác, thể hiện qua một số kết quả chính như sau:
1. Thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng, chăm lo đời sống cho cán bộ, viên chức, lao động
Công đoàn trường đã thể hiện được vai trò của mình trong các Hội đồng liên quan đến quyền lợi của CBVC, LĐ như: Hội đồng lương, thưởng, thi đua - khen thưởng, kỷ luật, tuyển dụng…; thực hiện đầy đủ, đúng quy định các chế độ chính sách đối với CBVC khối sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách Nhà nước
Công đoàn đã cùng chính quyền xây dựng, hoàn thiện dần phương án phân phối tiền lương tăng thêm cho phù hợp với điều kiện thực tế của Trường theo hướng có lợi cho những người có hệ số lương thấp - số đông cán bộ viên chức hiện nay, đảm bảo dân chủ, công khai, công bằng
Hàng năm, Công đoàn cùng các phòng chức năng, khoa chuyên môn trong toàn trường thống nhất trích quỹ phúc lợi tặng quà cho cán bộ, viên chức, người lao động nhân các ngày lễ, tết; hỗ trợ chi phí tham quan, nghỉ mát trong dịp hè.
Công tác khám chữa bệnh, kiểm tra khám sức khoẻ định kỳ, đối với người lao động được thực hiện đầy đủ, kịp thời. Công tác thăm hỏi ốm đau, hiếu hỷ, trợ cấp khó khăn được công đoàn phối hợp với chính quyền cùng cấp chăm lo chu đáo.
Công tác hoạt động phong trào Văn hóa văn nghệ, TDTT đã được Công đoàn trường đặc biệt quan tâm. Công đoàn thươnng xuyên phối hợp với chính quyền, Đoàn Thanh niên, các đơn vị trong trường tổ chức, tham gia các cuộc thi đấu thể thao, Hội thi, Hội diễn văn nghệ trong và ngoài trường và do Công đoàn cấp trên tổ chức, các hoạt động phong trào đã thu hút được đông đảo cán bộ, viên chức, người lao động tham gia, tạo ra không khí vui tươi lành mạnh và để lại ấn tượng tốt cho các đơn vị bạn.
2. Tổ chức tốt các phong trào thi đua thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn, tham gia quản lý Nhà trường
Công tác thi đua là một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị của nhà trường, Công đoàn luôn đặt việc tổ chức, vận động cán bộ, đoàn viên tham gia các phong trào thi đua, coi đó là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của công đoàn các cấp. Nội dung thi đua tập trung vào nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác, hoàn thành nhiệm vụ chính trị của đơn vị. Các phong trào thi đua điển hình như: "Dạy tốt - Phục vụ tốt"; thực hiện cuộc vận động "Kỷ cương - Tình thương - Trách nhiệm", cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh", phong trào xây dựng môi trường "Xanh - Sạch - Đẹp" … đã thu hút đông đảo cán bộ, viên chức, người lao động tham gia. Thông qua các phong trào thi đua, đã khơi dậy tinh thần lao động hăng say, sáng tạo, chất lượng, hiệu quả công tác được nâng cao; đội ngũ cán bộ ngày càng trưởng thành; trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học được nâng cao; nhiều thầy cô giáo, cán bộ viên chức đã nêu tấm gương sáng, tận tụy trong giảng dạy. Các hoạt động thăm lớp dự giờ được gắn với thanh tra đào tạo, thanh tra nhân dân, giám sát thực hiện các quy chế giảng dạy, quy chế thi, quy chế công vụ, nhằm phát hiện chấn chỉnh những sai phạm trong các hoạt động chuyên môn đã được công đoàn phối hợp với chính quyền tiến hành thường xuyên trong năm học.
Hàng năm, Công đoàn trường đã cùng chính quyền tổ chức tốt hội nghị Cán bộ viên chức. Đây là nội dung quan trọng việc thực hiện Quy chế dân chủ trong cơ quan. Hội nghị Cán bộ viên chức là diễn đàn quan trọng để phát huy quyền làm chủ của cán bộ, viên chức, người lao động trong toàn trường.
3. Công tác tuyên truyền giáo dục, xây dựng đội ngũ cán bộ viên chức, người lao động
Công đoàn phối hợp với Đảng ủy, Ban Giám hiệu tổ chức học tập, quán triệt, triển khai thực hiện các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng; các quy định, quy chế của đơn vị, các văn bản pháp luật, chế độ chính sách của Nhà nước có liên quan đến phát triển giáo dục, đến quyền và lợi ích người lao động; mục tiêu, nhiệm vụ chính trị của ngành, của Trường. Nhân dịp các ngày Lễ và kỷ niệm lớn của đất nước, tổ chức các hình thức tuyên truyền, kỷ niệm phù hợp để giáo dục truyền thống cho cán bộ, đoàn viên.
Các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, hoạt động từ thiện,… đã trở thành hoạt động rộng khắp, thường xuyên và đi vào nề nếp trong toàn Trường, góp phần tích cực giải quyết khó khăn về việc làm, đời sống cho người lao động
Các cấp công đoàn trực thuộc đã động viên Cán bộ viên chức, người lao động rèn luyện, tu dưỡng nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ để đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới, làm chủ công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng lao động
4. Công tác nữ công
Ban Nữ công đã làm tốt vai trò “Vì sự tiến bộ phụ nữ” của Trường trong chiến lược đào tạo bồi dưỡng cán bộ nữ; động viên, khuyến khích nữ cán bộ viên chức nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác. Hàng năm phát động phong trào thi đua "Giỏi việc nước - đảm việc nhà" gắn với cuộc vận động "Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình văn hóa, hạnh phúc". Nhờ đó, nhiều chị em đã trưởng thành trong chuyên môn cũng như trong công tác quản lý, góp phần xứng đáng trong sự nghiệp xây dựng, phát triển nhà trường. Nhân dịp kỷ niệm ngày Quốc tế phụ nữ 8/3, ngày thành lập Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam 20/10, Công đoàn và Ban nữ công tổ chức các hoạt động kỷ niệm thiết thực, bổ ích tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho nữ Cán bộ viên chức, người lao động.
Với những kết quả do Công đoàn trường đạt được là rất đáng khích lệ, tổ chức Công đoàn trường ngày càng phát triển vững mạnh, đã khẳng định được vai trò, vị trí của mình trong hệ thống chính trị nhà trường, trong hệ thống Công đoàn Viên chức Thành phố Hải Phòng.
Phát huy những kết qủa đã đạt được, tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ do Công đoàn Trường đề ra, vì quyền lợi hợp pháp của đoàn viên, vì sự phát triển ổn định và bền vững của nhà trường trong những năm tới.
Tự hào với truyền thống 89 năm đấu tranh và phát triển đầy vẻ vang của tổ chức Công đoàn Việt Nam, tự hào về sự trưởng thành đi lên mạnh mẽ của tổ chức Công đoàn và phong trào Cán bộ viên chức, người lao động Thành phố hôm nay, Công đoàn Trường Chính trị Tô Hiệu càng phải quyết tâm phấn đấu nhiều hơn nữa để kế thừa và phát huy một cách xứng đáng những truyền thống tốt đẹp đó./.
Tài liệu tham khảo:
1. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
2. Tài liệu của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam.
ThS.Nguyễn Văn Cương
Phó Chủ tịch Công đoàn Trường