Tháng 8/1945 - Tháng Tám của mùa Thu Cách mạng. Đến nay, 73 mùa Thu đã qua nhưng trở về với lịch sử của đất nước những ngày tháng ấy, chúng ta vẫn thấy nguyên vẹn những trang sử vẻ vang trong lịch sử chống ngoại xâm hào hùng của dân tộc Việt Nam.

Trở về với thời điểm lịch sử, ngày 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương. Ngày 12/3, Ban thường vụ Trung ương Đảng tổ chức hội nghị mở rộng ở Đình Bảng - Bắc Ninh kịp thời ra chỉ thị: Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta. Ngày 13/8/1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào - Tuyên Quang. Hội nghị nhận định điều kiện khởi nghĩa đã chín muồi. Đảng ta chủ trương lãnh đạo toàn dân tiến hành tổng khởi nghĩa giành chính quyền trước khi quân Đồng minh kéo vào Đông Dương. Hội nghị đã cử ra Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc do đồng chí Trường Chinh phụ trách. Ngay sau khi nhận được tin Nhật Bản đầu hàng, đêm 13-8, từ Tân Trào Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc đã phát ra Quân lệnh số 1, trong đó nêu rõ: Giờ tổng khởi nghĩa đã đến! Cơ hội có một không hai cho quân dân Việt Nam vùng dậy giành lấy quyền độc lập của nước nhà! … Chúng ta phải hành động cho nhanh, với một tinh thần vô cùng quả cảm, vô cùng thận trọng! Rạng sáng 14-8-1945, Tổng bộ Việt Minh ra hiệu triệu: Trước cơ hội có một không hai ấy, toàn thể dân tộc ta phải đem hết lực lượng, dùng hết can đảm, bao quanh đạo quân Giải phóng Việt Nam, đánh đuổi giặc Nhật, đòi lấy tự do, hạnh phúc cho nhân dân!

Ngày 16/8/1945, Quốc dân đại hội họp, tán thành chủ trương tổng khởi nghĩa của Đảng: nổi dậy giành chính quyền từ tay Nhật và bọn bù nhìn tay sai của Nhật trước khi quân đồng minh vào Đông Dương. Đại hội cũng quy định Quốc kì, Quốc ca, thông qua mười chính sách lớn của Mặt trận Việt Minh và cử ra Uỷ ban dân tộc giải phóng Việt Nam tức Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, hơn 20 triệu đồng bào ta đoàn kết, đồng loạt đứng lên tiến hành cuộc Tổng khởi nghĩa. Chỉ trong vòng 15 ngày, từ 14 đến 28/8/1945, tổng khởi nghĩa đã thành công trong cả nước. Từ Lạng Sơn - địa đầu phía Bắc, đến Cà Mau - tỉnh cuối phía Nam, từ vùng nông thôn, miền núi, đồng bằng đến các thành phố Hà Nội, Huế, Sài Gòn ... toàn bộ chính quyền đã về tay nhân dân. Ngày 02/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Cách mạng Tháng Tám thành công đã xóa bỏ chính quyền Nhà nước thực dân - phong kiến, lập chính quyền Nhà nước dân chủ nhân dân, mở ra một kỷ nguyên mới đối với dân tộc Việt Nam - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Nhân dân ta từ thân phận nô lệ đã trở thành người làm chủ đất nước. 

Đất nước độc lập, dân tộc Việt Nam đã thực hiện công cuộc đổi mới được hơn 30 năm nhưng bài học lịch sử trong Cách mạng Tháng Tám vẫn còn nguyên giá trị thời sự, mãi mãi soi sáng các chặng đường cách mạng Việt Nam. Tự hào về cuộc Cách mạng Tháng Tám là niềm tự hào của những trái tim yêu Tổ quốc, yêu hoà bình, độc lập, tự do dân tộc và những ước mơ về ngày mai tươi đẹp. Phát huy tinh thần Cách mạng tháng Tám, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, hoàn thành thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Đảng; thực hiện tốt việc “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” theo chỉ thị 05- CT/TW của Bộ Chính trị; tiếp tục nỗ lực phấn đấu đạt những thành tựu to lớn hơn, hoàn thành thắng lợi mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ./.