Thực hiện đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, dựa vào sức mình là chính trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp gian khổ với niềm tin tất thắng, quân dân ta đã lần lượt đánh bại các chiến lược quân sự của thực dân Pháp. Để cứu vãn tình thế, bước vào Thu – Đông năm 1953, thực dân Pháp và Mỹ can thiệp đã cho ra Kế hoạch Nava, tăng cường lớn về binh lực và chi phí chiến tranh, mưu toan trong vòng 18 tháng sẽ tiêu diệt phần lớn bộ đội chủ lực của ta, kiểm soát toàn bộ lãnh thổ Việt Nam và bình định cả Nam Đông Dương. Kế hoạch Nava là nỗ lực cuối cùng của thực dân Pháp nhằm giành lại thế chủ động và tính quyết định về quân sự trên chiến trường, làm cơ sở cho một số giải pháp chính trị có lợi cho Pháp.

Về phía ta, tháng 9/1953, Bộ Chính trị họp bàn và quyết định mở cuộc tiến công chiến lược Đông – Xuân với phương châm: Tích cực, chủ động, cơ động, linh hoạt tiêu diệt sinh lực địch, bồi dưỡng lực lượng ta, chọn nơi địch sơ hở và nơi tương đối yếu mà đánh, chọn những hướng địch có thể đánh sâu vào vùng tự do, đẩy mạnh chiến tranh du kích, giữ vững thế chủ động kiên quyết buộc địch phải phân tán lực lượng. Quân và dân ta từng bước làm phá sản âm mưu tập trung lực lượng của địch, buộc quân Pháp phải phân tán lực lượng để đối phó trên khắp các chiến trường Đông Dương, đẩy chúng vào thế bị động về chiến lược. Khi phát hiện hướng tiến công chiến lược cuả ta vào Tây Bắc, Lai Châu và Thượng Lào, Bộ chỉ huy quân sự viễn chinh Pháp đã cho quân nhảy dù chiếm Điện Biên Phủ và điều chỉnh một bước kế hoạch Nava. Pháp cho xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương, một “pháo đài khổng lồ không thể công phá”, sẵn sàng “nghiền nát” quân chủ lực Việt Nam.

Trước tình hình đó, Bộ Chính tri quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ và thông qua phương án tác chiến, thành lập Bộ Chỉ huy chiến dịch. Đảng uỷ mặt trận do Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Tư lệnh kiêm Bí thư Đảng uỷ chiến dịch. Với khẩu hiệu “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng”, cả nước đã tập trung sức mạnh cho mặt trận Điện Biên Phủ.

Chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra trong 3 đợt tiến công. Đợt 1: Từ ngày 13/3 đến 17/3/1954. Đợt 2: Từ ngày 30/3 đến ngày 30/4/1954. Đợt 3: Từ ngày 01/5 đến ngày 07/5/1954. Sau mỗi đợt tiến công, tinh thần chiến đấu của quân dân ta lại càng thêm hang hái, thế và lực lại được tăng cường và vững mạnh hơn. Sau 55 ngày đêm chiến đấu, phục vụ chiến đấu gian khổ và anh dung, cùng sự phối hợp chi việc của chiến trường cả nước, chiều ngày 07/5/1954, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ đã bị đập tan, toàn bộ quân địch do tướng Đờ cát tơ ri chỉ huy bị tiêu diệt và bắt sống. Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng.

Thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ đã kết thúc cuộc kháng chiến 9 năm chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ; chấm dứt hoàn toàn ách xâm lược của thực dân Pháp trên đất nước ta và các nước trên bán đảo Đông Dương; bảo vệ và phát triển thành quả Cách mạng Tháng Tám năm 1945; mở ra giai đoạn cách mạng mới, tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Điện Biên Phủ là một trong những trận quyết chiến chiến lược trong lịch sử Việt Nam, là đòn tiến công tiêu diệt lớn nhất của quân đội ta, quyết định “số phận” quân đội viễn chinh Pháp trong cuộc chiến tranh Đông Dương. Chiến thắng đó không những là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh, tính sáng tạo và độc đáo của chiến tranh nhân dân Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh, tầm nhìn chiến lược của Bộ Chính trị và Chủ tịch Hồ Chí Minh, sự chủ động, sáng tạo của Tổng Quân ủy và Bộ Tổng tư lệnh, trực tiếp là Đảng ủy và Bộ Chỉ huy chiến dịch, mà còn thể hiện tinh thần chiến đấu mưu trí, dũng cảm, ngoan cường của quân và dân ta.

65 năm qua, thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử vẫn là nguồn cổ vũ lớn lao cho toàn thể nhân dân ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Mãi mãi là một bài học lịch sử chứng minh cho sức mạnh quật cường của dân tộc Việt Nam./.